Sözlü edebiyat döneminde "sagu" türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Ölen bir kişinin ardından söylenir
B) Nazım birimi dörtlüktür
C) Günümüzdeki ağıtın karşılığıdır
D) Dini törenlerde söylenir
Sevgili öğrenciler, bu soruda sözlü edebiyat döneminin önemli türlerinden "sagu" ile ilgili yanlış bilgiyi bulmamız isteniyor. Şimdi gelin, sagu türünün özelliklerini hatırlayarak seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Sagu nedir? Sagu, eski Türk edebiyatında, ölen kahramanların veya sevilen kişilerin ardından duyulan acıyı, üzüntüyü, onların yiğitliklerini ve erdemlerini dile getirmek amacıyla söylenen şiirlerdir. Bu şiirler, genellikle "yuğ" adı verilen cenaze törenlerinde okunurdu.
- A) Ölen bir kişinin ardından söylenir: Bu ifade, sagunun temel tanımıdır. Sagu, bir ağıt türü olup, vefat eden bir kişinin ardından duyulan üzüntüyü ve o kişinin özelliklerini anlatır. Bu bilgi doğrudur.
- B) Nazım birimi dörtlüktür: Sözlü edebiyat dönemindeki birçok şiir türünde olduğu gibi, sagular da genellikle dörtlükler (kıtalar) halinde söylenir. Bu dörtlükler, belirli bir uyak düzenine (genellikle aaab, cccb gibi) sahiptir. Bu bilgi de doğrudur.
- C) Günümüzdeki ağıtın karşılığıdır: "Ağıt", günümüzde ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı ve üzüntüyü dile getiren şiir veya ezgili sözler için kullanılan genel bir terimdir. Sagu, bu tanıma birebir uyar ve günümüzdeki ağıtların eski Türk edebiyatındaki karşılığıdır. Bu bilgi de doğrudur.
- D) Dini törenlerde söylenir: Sagular, "yuğ" adı verilen cenaze törenlerinde söylenirdi. Yuğ törenleri, ölen kişinin anıldığı, yas tutulduğu sosyal ve kültürel bir etkinlikti. Ancak bu törenler, doğrudan bir tanrıya tapınma veya belirli bir dini ritüeli yerine getirme amacı taşıyan "dini törenler"den ziyade, ölen kişiye saygı gösterme ve yas tutma odaklıydı. Sagunun asıl amacı, dini bir ibadet veya ayin değil, ölen kişinin ardından duyulan acıyı dile getirmektir. Dolayısıyla, sagunun doğrudan "dini törenlerde" söylendiğini iddia etmek, sagunun temel amacını ve bağlamını tam olarak yansıtmaz ve bu ifade yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
