2. Aşağıdaki metinde numaralandırılmış yerlerin hangisine konuşma çizgisi getirilemez?
Ayşe (I) – Bugün sinemaya gidelim mi? (II) – diye sordu. Arkadaşı (III) – Yarın gidelim (IV) – diye cevap verdi.
A) I
B) II
C) III
D) IV
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, metin içinde numaralandırılmış yerlere konuşma çizgisinin (uzun çizgi) getirilip getirilemeyeceğini bulmamız isteniyor. Konuşma çizgisinin ne işe yaradığını ve nerede kullanıldığını hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
- Konuşma Çizgisi Nedir ve Nerede Kullanılır?
- Konuşma çizgisi (—), bir metinde bir kişinin doğrudan söylediği sözleri, yani konuşmaları belirtmek için kullanılan bir noktalama işaretidir. Genellikle konuşmanın hemen başına konur. Amacı, okuyucuya "Şimdi birisi konuşmaya başlıyor!" mesajını vermektir.
Şimdi metindeki numaralandırılmış yerleri tek tek inceleyelim:
- (I) numaralı yer:
- "Ayşe (I) – Bugün sinemaya gidelim mi?" ifadesinde, Ayşe'nin konuşması olan "Bugün sinemaya gidelim mi?" sözünden hemen önce (I) numaralı yer bulunmaktadır. Burası Ayşe'nin konuşmasının başlangıcıdır. Dolayısıyla buraya konuşma çizgisi (—) getirilebilir.
- Örnek: Ayşe — Bugün sinemaya gidelim mi?
- (II) numaralı yer:
- "Bugün sinemaya gidelim mi? (II) – diye sordu." ifadesinde, konuşma olan "Bugün sinemaya gidelim mi?" bittikten sonra, konuşmayı kimin yaptığını belirten "diye sordu" ifadesinden önce (II) numaralı yer bulunmaktadır. Konuşma çizgisi konuşmanın *başlangıcını* gösterdiği için, konuşma bittikten sonra buraya konuşma çizgisi getirilmez. Buraya virgül veya nokta gibi başka bir noktalama işareti gelebilir ama konuşma çizgisi gelmez.
- Örnek: Bugün sinemaya gidelim mi?, diye sordu. (Buraya virgül gelir.)
- (III) numaralı yer:
- "Arkadaşı (III) – Yarın gidelim" ifadesinde, arkadaşının konuşması olan "Yarın gidelim" sözünden hemen önce (III) numaralı yer bulunmaktadır. Burası arkadaşının konuşmasının başlangıcıdır. Dolayısıyla buraya da konuşma çizgisi (—) getirilebilir.
- Örnek: Arkadaşı — Yarın gidelim.
- (IV) numaralı yer:
- "Yarın gidelim (IV) – diye cevap verdi." ifadesinde, konuşma olan "Yarın gidelim" bittikten sonra, konuşmayı kimin yaptığını belirten "diye cevap verdi" ifadesinden önce (IV) numaralı yer bulunmaktadır. Tıpkı (II) numaralı yerde olduğu gibi, konuşma çizgisi konuşmanın *başlangıcını* gösterdiği için, konuşma bittikten sonra buraya konuşma çizgisi getirilmez.
- Örnek: Yarın gidelim, diye cevap verdi. (Buraya virgül gelir.)
Bu durumda, (II) ve (IV) numaralı yerlere konuşma çizgisi getirilemez. Seçeneklerde (II) numaralı yer B şıkkında verilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
