Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" kelimesi bağlaç görevinde kullanılmıştır?
A) Çocuk, hızlı adımlarla yürüyordu.
B) Kalem ile defterini çantasına koydu.
C) Kardeşim ile ben aynı okula gidiyoruz.
D) Yağmur ile karışık bir fırtına çıktı.
Sevgili öğrenciler, bu soruda "ile" kelimesinin bağlaç görevinde kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "ile" kelimesinin ne zaman bağlaç, ne zaman edat (ilgeç) olduğunu hatırlayalım:
- "İle" bağlaç olduğunda: İki eş görevli kelimeyi, kelime grubunu veya cümleyi birbirine bağlar. Genellikle yerine "ve" kelimesi getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmaz.
- "İle" edat (ilgeç) olduğunda: Bir isim veya zamirle birlikte kullanılarak bir araç, durum, birliktelik, sebep-sonuç gibi anlamlar katar. Yerine "ve" kelimesi getirildiğinde cümlenin anlamı bozulur veya çok değişir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çocuk, hızlı adımlarla yürüyordu.
Buradaki "adımlarla" kelimesi aslında "adımlar ile" şeklindedir. "İle" burada yürüme eyleminin nasıl yapıldığını (tarzını) belirtiyor. Yerine "ve" getirelim: "Çocuk, hızlı adımlar ve yürüyordu." Anlamsız oluyor. Bu nedenle "ile" burada edat görevindedir.
- B) Kalem ile defterini çantasına koydu.
Burada "ile" kelimesi "kalem" ve "defterini" kelimelerini birbirine bağlıyor gibi görünse de, bazı durumlarda "ile" birliktelik (beraberlik) anlamı katarak edat olarak kabul edilebilir. Örneğin, "Defterini kalem ile koydu" şeklinde düşünüldüğünde "ile" edat görevi üstlenir. Bu seçenek, C seçeneğine göre daha az net bir bağlaç kullanımıdır.
- C) Kardeşim ile ben aynı okula gidiyoruz.
Burada "ile" kelimesi "kardeşim" ve "ben" kelimelerini birbirine bağlıyor. Bu iki kelime de cümlenin öznesidir ve eş görevlidir. Yerine "ve" getirelim: "Kardeşim ve ben aynı okula gidiyoruz." Cümlenin anlamı hiç bozulmuyor ve "kardeşim" ile "ben"in eş görevli özneler olduğunu açıkça gösteriyor. Bu, "ile"nin bağlaç olarak en net kullanımlarından biridir.
- D) Yağmur ile karışık bir fırtına çıktı.
Burada "ile" kelimesi fırtınanın ne ile birlikte olduğunu (birliktelik) belirtiyor. Yerine "ve" getirelim: "Yağmur ve karışık bir fırtına çıktı." Anlamsız oluyor. Bu nedenle "ile" burada edat görevindedir.
İncelemelerimiz sonucunda, "ile" kelimesinin "ve" ile en net şekilde değiştirilebildiği ve eş görevli ögeleri bağladığı seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
