Odasında ders çalışan Zeynep, matematik problemlerini çözmeye çalışıyordu. Aslında kalbi hızlı hızlı atıyor ve yarınki sınav için endişeleniyordu. Aşağı katta oturan ablası ise onun bu kaygısından habersiz, mutfakta yemek yapıyor ve bugün iş yerinde yaşadığı güzel olayları düşünüyordu.
Bu metnin anlatıcısının bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kahraman bakış açısı
B) Gözlemci bakış açısı
C) İlahi bakış açısı
D) Birinci tekil şahıs bakış açısı
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken metni dikkatlice okumak ve anlatıcının karakterler hakkında ne kadar bilgiye sahip olduğunu anlamak çok önemlidir. Haydi, adım adım bu soruyu inceleyelim:
- Anlatıcının Bakış Açısı Nedir?
Bir hikayeyi bize kimin anlattığı ve bu kişinin olaylara, karakterlere ne kadar hakim olduğu, anlatıcının bakış açısını belirler. Anlatıcı, hikayenin içinden bir karakter olabileceği gibi, dışarıdan her şeyi bilen bir göz de olabilir.
- Seçenekleri Tanıyalım:
- A) Kahraman bakış açısı (Birinci tekil şahıs): Hikayeyi anlatan kişi, hikayenin içindeki karakterlerden biridir ve olayları "ben" diliyle anlatır. Kendi yaşadıklarını, düşündüklerini aktarır.
- B) Gözlemci bakış açısı (Nesnel bakış açısı): Anlatıcı, bir kamera gibi sadece gördüklerini ve duyduklarını aktarır. Karakterlerin iç dünyasına, düşüncelerine ve duygularına giremez.
- C) İlahi bakış açısı (Tanrısal bakış açısı): Anlatıcı, hikayedeki her şeyi bilir. Karakterlerin geçmişini, geleceğini, ne düşündüğünü, ne hissettiğini, hatta birbirlerinden habersiz oldukları durumları bile aktarabilir. Adeta her şeye hakim, "tanrısal" bir konumdadır.
- D) Birinci tekil şahıs bakış açısı: Bu, aslında "Kahraman bakış açısı" ile aynı anlama gelir. Anlatıcı, hikayenin içindeki bir karakterdir ve olayları "ben" diliyle anlatır.
- Metni İnceleyelim:
Verilen metinde anlatıcı şunları söylüyor:
- "Odasında ders çalışan Zeynep, matematik problemlerini çözmeye çalışıyordu." (Zeynep'in ne yaptığını biliyor.)
- "Aslında kalbi hızlı hızlı atıyor ve yarınki sınav için endişeleniyordu." (Zeynep'in iç dünyasına, duygularına ve düşüncelerine giriyor.)
- "Aşağı katta oturan ablası ise onun bu kaygısından habersiz, mutfakta yemek yapıyor..." (Ablasının ne yaptığını ve Zeynep'in durumundan habersiz olduğunu biliyor.)
- "...ve bugün iş yerinde yaşadığı güzel olayları düşünüyordu." (Ablasının da iç dünyasına, düşüncelerine giriyor.)
- Sonuç Çıkaralım:
Anlatıcı, hem Zeynep'in hem de ablasının ne yaptığını, ne düşündüğünü, ne hissettiğini biliyor. Hatta Zeynep'in endişesini ve ablasının bu endişeden habersiz olduğunu bile aktarabiliyor. Bu durum, anlatıcının olaylara ve karakterlerin iç dünyalarına tamamen hakim olduğunu gösterir. Bu da bizi "İlahi bakış açısı"na götürür.
Cevap C seçeneğidir.
