Konuşma cümlelerinden önce iki nokta Test 1

Hangi cümlede iki nokta (:) konuşma cümlesinden önce kullanıldığı için doğrudur?

A) Şu renkleri seviyorum: mavi, yeşil ve mor.
B) Doktor hastaya şunu söyledi: "İlaçlarınızı düzenli kullanmalısınız."
C) Kitaplığımda şu yazarlar var: Orhan Pamuk, Elif Şafak.
D) Üç temel besin grubu vardır: proteinler, karbonhidratlar, yağlar.

Sevgili öğrenciler, bu soruda iki noktanın (:) konuşma cümlelerinden önce doğru kullanımını bulmamız isteniyor. İki nokta, Türkçede farklı görevlerde kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Bunlardan biri de, bir başkasına ait sözü (doğrudan alıntı/konuşma cümlesi) aktarırken bu sözden önce kullanılmasıdır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Şu renkleri seviyorum: mavi, yeşil ve mor.

  Bu cümlede iki nokta, kendisinden önceki açıklamanın veya örneklendirmenin devamı niteliğindeki unsurları sıralamak için kullanılmıştır. "Mavi, yeşil ve mor" bir konuşma cümlesi değil, sevilen renklerin listesidir. Dolayısıyla, konuşma cümlesinden önce kullanımına örnek değildir.

• B) Doktor hastaya şunu söyledi: "İlaçlarınızı düzenli kullanmalısınız."

  Bu cümlede iki nokta, bir kişinin (doktorun) doğrudan söylediği sözü ("İlaçlarınızı düzenli kullanmalısınız.") aktarmadan önce kullanılmıştır. Tırnak içinde verilen ifade, doktorun ağzından çıkan birebir konuşma cümlesidir. Bu kullanım, iki noktanın konuşma cümlelerinden önce kullanılması kuralına tamamen uymaktadır.

• C) Kitaplığımda şu yazarlar var: Orhan Pamuk, Elif Şafak.

  Bu cümlede iki nokta, kitaplıkta bulunan yazarların listesini vermek için kullanılmıştır. "Orhan Pamuk, Elif Şafak" bir konuşma cümlesi değil, yazar isimlerinin sıralamasıdır. Bu nedenle, konuşma cümlesinden önce kullanımına örnek değildir.

• D) Üç temel besin grubu vardır: proteinler, karbonhidratlar, yağlar.

  Bu cümlede iki nokta, kendisinden önceki ifadenin açıklamasını veya örneklerini (besin gruplarını) sıralamak için kullanılmıştır. "Proteinler, karbonhidratlar, yağlar" bir konuşma cümlesi değil, besin gruplarının listesidir. Dolayısıyla, konuşma cümlesinden önce kullanımına örnek değildir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, iki noktanın konuşma cümlesinden önce doğru kullanıldığı seçeneğin B olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.