Türkiye'nin en kalabalık beşinci ili, 2023 verilerine göre 2.200.000 nüfusa sahip olan Adana'dır.
Bu cümle için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Kişisel görüş içerir
B) Öznel bir yargıdır
C) Doğruluğu kişiden kişiye değişir
D) Nesnel bir yargıdır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen bir cümlenin hangi tür yargı olduğunu anlamamız isteniyor. Bunun için öncelikle "nesnel" ve "öznel" yargı kavramlarını hatırlayalım ve ardından cümleyi dikkatlice inceleyelim.
- Nesnel (Objektif) Yargı Nedir?
- Doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, kişisel duygu, düşünce ve yorumlardan uzak yargılardır.
- Herkes için aynıdır ve genellikle bilimsel verilere, istatistiklere, gözlemlere veya belgelere dayanır.
- Örnek: "Dünya, Güneş etrafında döner." (Kanıtlanabilir bir gerçektir.)
- Öznel (Sübjektif) Yargı Nedir?
- Kişiden kişiye değişen, kişisel duygu, düşünce, beğeni veya yorum içeren yargılardır.
- Kanıtlanması veya ölçülmesi mümkün değildir; kişisel tercihlere bağlıdır.
- Örnek: "Mavi renk en güzel renktir." (Kişisel bir beğenidir, herkes için geçerli değildir.)
Şimdi sorudaki cümleyi inceleyelim:
- Verilen Cümle: "Türkiye'nin en kalabalık beşinci ili, 2023 verilerine göre 2.200.000 nüfusa sahip olan Adana'dır."
- Bu cümlede dikkat etmemiz gereken ifadeler şunlardır: "2023 verilerine göre" ve "2.200.000 nüfusa sahip".
- Bu bilgiler, resmi kurumlar (örneğin, Türkiye İstatistik Kurumu - TÜİK) tarafından yayımlanan nüfus verileriyle doğrulanabilir veya yanlışlığı kanıtlanabilir niteliktedir.
- Cümlede herhangi bir kişisel beğeni, eleştiri, yorum veya duygu (örneğin, "Adana çok sıkıcı bir şehir", "2.200.000 nüfus bence çok fazla") bulunmamaktadır. Sadece somut, ölçülebilir ve doğrulanabilir bir bilgi aktarılmaktadır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kişisel görüş içerir: Cümle, kişisel bir görüş değil, resmi verilere dayalı bir bilgi sunmaktadır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Öznel bir yargıdır: Öznel yargılar kişiden kişiye değişir ve kanıtlanamaz. Ancak bu cümledeki bilgi, resmi verilerle kanıtlanabilir veya çürütülebilir. Dolayısıyla B seçeneği yanlıştır.
- C) Doğruluğu kişiden kişiye değişir: Bir bilginin doğruluğu kişiden kişiye değişiyorsa o bilgi özneldir. Ancak bu cümledeki nüfus bilgisi, herkes için aynıdır ve resmi kaynaklarla sabittir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Nesnel bir yargıdır: Cümledeki bilgiler (Türkiye'nin en kalabalık beşinci ili olması, 2023 verileri, 2.200.000 nüfus) resmi kaynaklardan kontrol edilebilir, doğrulanabilir ve herkes için aynıdır. Kişisel duygu veya yorum içermez. Bu tanım, nesnel yargıya tam olarak uymaktadır.
Bu adımları takip ettiğimizde, verilen cümlenin doğruluğu kanıtlanabilir, kişisel görüş içermeyen ve herkes için aynı olan bir bilgi aktardığını görüyoruz. Bu da onu nesnel bir yargı yapar.
Cevap D seçeneğidir.
