DNA nın yapısı nasıldır (Çift sarmal) Test 1

DNA'nın çift sarmal yapısı ile ilgili olarak;
I. İki anti-paralel zincirden oluşur
II. Zincirler arasındaki mesafe her noktada aynıdır
III. Şeker-fosfat omurgası dış kısımda yer alır
ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III

• DNA'nın çift sarmal yapısı, canlıların genetik bilgisini taşıyan temel bir moleküldür. Bu yapının özelliklerini adım adım inceleyelim:

• I. İki anti-paralel zincirden oluşur:

  • DNA molekülü, birbirine sarılmış iki uzun polinükleotit zincirinden meydana gelir.
  • Bu zincirler "anti-paralel"dir, yani birbirlerine zıt yönlerde uzanırlar. Bir zincir 5' ucundan 3' ucuna doğru ilerlerken, diğer zincir 3' ucundan 5' ucuna doğru ilerler. Bu anti-paralel düzenleme, baz eşleşmelerinin doğru bir şekilde gerçekleşmesi ve sarmalın kararlılığı için hayati öneme sahiptir.
  • Bu ifade doğrudur.

• II. Zincirler arasındaki mesafe her noktada aynıdır:

  • DNA'nın çift sarmal yapısının en önemli özelliklerinden biri, sarmalın çapının (yani iki şeker-fosfat omurgası arasındaki mesafenin) oldukça düzenli ve sabit olmasıdır. Bu durum, her zaman bir pürin bazının (Adenin veya Guanin) bir pirimidin bazıyla (Timin veya Sitozin) eşleşmesiyle sağlanır (A-T ve G-C eşleşmeleri). Pürinler iki halkalı, pirimidinler tek halkalı yapılar olduğundan, bir pürin-pirimidin çifti her zaman yaklaşık olarak aynı genişliği kaplar ve bu da sarmalın çapının sabit kalmasını sağlar.
  • Ancak, "her noktada aynıdır" ifadesi, çok katı ve mutlak bir iddiadır. DNA molekülü tamamen rijit bir yapı değildir; dizilimden kaynaklanan küçük geometrik farklılıklar, termal hareketler ve lokal bükülmeler nedeniyle zincirler arasındaki mesafede çok küçük, mikroskobik düzeyde dalgalanmalar veya dizilime bağlı varyasyonlar görülebilir. Bu nedenle, "her noktada aynıdır" ifadesi, bilimsel olarak çok kesin bir ifade olarak kabul edilmeyebilir. Genel olarak çap sabittir dense de, "her noktada" ifadesi bu ifadeyi yanlış kılar.
  • Bu ifade yanlıştır.

• III. Şeker-fosfat omurgası dış kısımda yer alır:

  • DNA'nın çift sarmal yapısında, deoksiriboz şekerleri ve fosfat grupları birbirine bağlanarak sarmalın dış kısmını oluşturan "şeker-fosfat omurgasını" meydana getirir. Bu omurga, suya bakan ve hidrofilik (suyu seven) bir yapıya sahiptir.
  • Azotlu bazlar (Adenin, Timin, Guanin, Sitozin) ise sarmalın iç kısmında yer alır ve birbirleriyle hidrojen bağları kurarak sarmalın merkezini oluşturur. Bu düzenleme, genetik bilginin korunması ve DNA'nın sulu ortamda kararlı kalması için önemlidir.
  • Bu ifade doğrudur.

• Yukarıdaki değerlendirmelere göre, I ve III numaralı ifadeler doğrudur.

• Cevap C seçeneğidir.