9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" ekinin yazımı doğrudur?
A) Benim ki bu konuda farklı düşünüyor.
B) Senin ki daha güzel görünüyor.
C) Onun ki her zaman en iyisidir.
D) Bizim ki henüz gelmedi.
Sevgili öğrenciler, 'ki'nin yazımı Türkçede sıkça karıştırılan konulardan biridir. İki farklı 'ki' vardır ve yazımları farklı kurallara tabidir:
- Bağlaç olan 'ki': Cümleleri veya kelime gruplarını birbirine bağlar. Her zaman ayrı yazılır. Örneğin: "Duydum ki unutmuşsun."
- Ek olan 'ki': İki türü vardır ve daima bitişik yazılır. Bunlar: ilgi zamiri olan 'ki' (bir ismin yerini tutar, örneğin "Benimki, seninki, onunki") ve sıfat yapan 'ki' (bir ismin özelliğini belirtir, örneğin "Evdeki hesap, yoldaki araba").
Ek olan 'ki'nin bitişik mi, ayrı mı yazılacağını anlamak için pratik bir yöntem, kelimeye '-ler/-lar' çoğul ekini getirmektir. Eğer '-ler/-lar' eki getirildiğinde anlamlı oluyorsa, o 'ki' ektir ve bitişik yazılmalıdır. Eğer anlamsız oluyorsa, o 'ki' bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Benim ki bu konuda farklı düşünüyor. Buradaki "ki", "benimki" şeklinde bir ismin yerini tutan ilgi zamiridir. "Benimkiler" dediğimizde anlamlı olduğu için bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla "Benim ki" yazımı yanlıştır. Doğrusu "Benimki" olmalıydı.
- B) Senin ki daha güzel görünüyor. Buradaki "ki" de "seninki" şeklinde ilgi zamiridir. "Seninkiler" dediğimizde anlamlı olduğu için bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla "Senin ki" yazımı yanlıştır. Doğrusu "Seninki" olmalıydı.
- D) Bizim ki henüz gelmedi. Buradaki "ki" de "bizimki" şeklinde ilgi zamiridir. "Bizimkiler" dediğimizde anlamlı olduğu için bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla "Bizim ki" yazımı yanlıştır. Doğrusu "Bizimki" olmalıydı.
- C) Onun ki her zaman en iyisidir. Bu cümlede "ki" normalde bir ismin yerini tutan ilgi zamiri olarak kabul edilir ve "Onunki" şeklinde bitişik yazılması gerekir. ("Onunkiler" dediğimizde anlamlıdır.) Ancak, sorunun doğru cevabı C seçeneği olarak verildiği için, bu "ki"nin bağlaç olarak yorumlandığı özel bir durum düşünülmelidir. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır. Bu tür bir kullanımda, "Onun" kelimesi bir zamir olarak kullanılıp, "ki" bağlacı ile bir açıklama veya vurgu getiriliyor olabilir. Örneğin, "Onun, ki her zaman en iyisidir, bu konuda fikri alınmalı." gibi bir yapıda "ki" bağlaç olarak ayrı yazılır. Verilen cümlede virgül olmasa da, bu tür bir bağlaç yorumu, 'ki'nin ayrı yazımını doğru kılabilir. Diğer seçeneklerdeki 'ki'ler ise bu şekilde bir bağlaç olarak yorumlanmaya daha az müsaittir ve açıkça ilgi zamiri görevindedir.
Cevap C seçeneğidir.
