5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "çelişen sözlerin bir arada kullanılması"ndan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu yoktur?
A) Kesinlikle galiba yarın gelecekmiş.
B) Şüphesiz ki herkes bu filmi beğenecek.
C) Eminim o belki bu akşam bize katılır.
D) Mutlaka sanırım haftaya tatile çıkıyoruz.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, "çelişen sözlerin bir arada kullanılması"ndan kaynaklanan bir anlatım bozukluğunun bulunmadığı cümleyi bulmamız isteniyor. Anlatım bozukluklarının bu türü, bir cümlede kesinlik bildiren bir ifade ile olasılık veya tahmin bildiren bir ifadenin aynı anda kullanılmasıyla ortaya çıkar. Bir şey ya kesindir ya da olasılıktır; ikisi birden olamaz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kesinlikle galiba yarın gelecekmiş.
- Bu cümlede "kesinlikle" kelimesi kesinlik bildirirken, "galiba" kelimesi olasılık veya tahmini ifade eder. Kesin olan bir şey aynı zamanda "galiba" olamaz. Bu yüzden burada bir anlatım bozukluğu vardır.
- B) Şüphesiz ki herkes bu filmi beğenecek.
- Bu cümlede "şüphesiz ki" ifadesi kesinlik bildirir. Cümlenin devamında herhangi bir olasılık veya tahmin bildiren bir kelime bulunmamaktadır. "Beğenecek" ifadesi bir eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtir ve "şüphesiz ki" bu eylemin kesinliğini vurgular. Dolayısıyla, burada çelişen sözler bir arada kullanılmamıştır ve anlatım bozukluğu yoktur.
- C) Eminim o belki bu akşam bize katılır.
- Bu cümlede "eminim" kelimesi kesinlik bildirirken, "belki" kelimesi olasılığı ifade eder. Emin olduğumuz bir şey aynı zamanda "belki" olamaz. Bu yüzden burada bir anlatım bozukluğu vardır.
- D) Mutlaka sanırım haftaya tatile çıkıyoruz.
- Bu cümlede "mutlaka" kelimesi kesinlik bildirirken, "sanırım" kelimesi olasılık veya tahmini ifade eder. Mutlaka olacak bir şey aynı zamanda "sanırım" olamaz. Bu yüzden burada bir anlatım bozukluğu vardır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, B seçeneğindeki cümlede kesinlik ve olasılık bildiren ifadelerin bir arada kullanılmadığını, dolayısıyla anlatım bozukluğunun bulunmadığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
