Bir ailede anne ve babanın kan grupları heterozigot B (genotip: \( I^B i \)) ve heterozigot A (genotip: \( I^A i \))'dır. Bu çiftin çocuklarının kan grubu 0 olma olasılığı nedir?
A) %0Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözmek için adım adım ilerleyelim ve genetik bilgilerimizi kullanalım.
Soruda bize anne ve babanın kan grupları ve genotipleri verilmiş. Bu, işimizi kolaylaştırıyor!
Annenin kan grubu heterozigot B'dir, yani genotipi $I^B i$'dir.
Babanın kan grubu heterozigot A'dır, yani genotipi $I^A i$'dir.
Her ebeveyn, sahip olduğu genotipten yavrularına sadece bir alel (genin farklı bir formu) aktarır. Bu aleller gametler (sperm ve yumurta) aracılığıyla taşınır.
Anne ($I^B i$): Yumurtalarına $I^B$ veya $i$ alellerini aktarabilir.
Baba ($I^A i$): Spermlerine $I^A$ veya $i$ alellerini aktarabilir.
Yavruların olası genotiplerini görmek için Punnett karesi kullanırız. Karenin bir tarafına annenin gametlerini ($I^B$, $i$), diğer tarafına babanın gametlerini ($I^A$, $i$) yazarız ve hücreleri doldururuz. Bu bize 4 farklı olası genotip kombinasyonu verir:
1. Annenin $I^B$ aleli ile Babanın $I^A$ aleli birleşirse: $I^A I^B$ genotipi oluşur.
2. Annenin $I^B$ aleli ile Babanın $i$ aleli birleşirse: $I^B i$ genotipi oluşur.
3. Annenin $i$ aleli ile Babanın $I^A$ aleli birleşirse: $I^A i$ genotipi oluşur.
4. Annenin $i$ aleli ile Babanın $i$ aleli birleşirse: $i i$ genotipi oluşur.
Punnett karesinden elde ettiğimiz genotipleri ve bunlara karşılık gelen kan gruplarını (fenotipleri) inceleyelim:
1. $I^A I^B$: AB kan grubu
2. $I^B i$: B kan grubu
3. $I^A i$: A kan grubu
4. $i i$: 0 kan grubu
Gördüğümüz gibi, 4 olası genotipten her biri eşit olasılığa sahiptir.
Çocukların kan grubunun 0 olması için genotipinin $i i$ olması gerekir. Punnett karesinde 4 olası genotipten sadece 1 tanesi ($i i$) 0 kan grubuna karşılık gelir.
Olasılık = (İstenen durum sayısı) / (Toplam olası durum sayısı)
Olasılık = $1 / 4$
Yüzde olarak ifade edersek: $(1 / 4) \times 100\% = 25\%$
Bu durumda, bu çiftin çocuklarının kan grubu 0 olma olasılığı %25'tir.
Cevap B seçeneğidir.