Bir araştırmacı, bir okuldaki öğrencilerin günlük ortalama kitap okuma sürelerini belirlemek istiyor. Okulda 600 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmacı zaman kısıtı nedeniyle tüm öğrencilerle anket yapamayacağını düşünerek, her sınıf seviyesinden rastgele seçilmiş 15'er öğrenci ile anket yapmaya karar veriyor. Bu araştırmacının kullandığı örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Basit rastgele örnekleme
B) Tabakalı örnekleme
C) Sistematik örnekleme
D) Küme örnekleme
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir araştırmacının belirli bir örnekleme yöntemi kullanarak veri toplama sürecini inceliyoruz. Doğru cevabı bulmak için her bir örnekleme yönteminin ne anlama geldiğini ve araştırmacının adımlarıyla nasıl eşleştiğini anlamamız gerekiyor.
- Araştırmacının Amacı ve Yöntemi: Araştırmacı, 600 öğrencisi olan bir okuldaki öğrencilerin günlük ortalama kitap okuma sürelerini belirlemek istiyor. Ancak tüm öğrencilerle anket yapamayacağı için, her sınıf seviyesinden rastgele seçilmiş 15'er öğrenci ile anket yapmaya karar veriyor. Buradaki anahtar nokta, popülasyonu (tüm öğrenciler) "sınıf seviyeleri" gibi alt gruplara ayırması ve her alt gruptan örnek almasıdır.
- A) Basit rastgele örnekleme: Bu yöntemde, popülasyondaki her bireyin örnekleme seçilme şansı eşittir ve seçim tamamen rastgeledir. Araştırmacı tüm 600 öğrenciyi tek bir havuzda düşünüp, örneğin bir kura çekimiyle belirli sayıda öğrenci seçseydi bu olurdu. Ancak burada "her sınıf seviyesinden" seçildiği belirtiliyor, bu yüzden basit rastgele örnekleme değildir.
- C) Sistematik örnekleme: Bu yöntemde, popülasyon bir listeye dönüştürülür ve belirli bir aralıkla (örneğin her 10. veya 20. kişi) örnekler seçilir. Araştırmacının yöntemi bu tanıma uymuyor.
- D) Küme örnekleme: Bu yöntemde, popülasyon doğal gruplara (kümeler) ayrılır. Daha sonra bu kümelerden bazıları rastgele seçilir ve seçilen kümelerdeki tüm bireyler (veya o kümelerden bir örnek) araştırmaya dahil edilir. Örneğin, araştırmacı rastgele 3 sınıf seçip o sınıflardaki tüm öğrencilerle anket yapsaydı küme örnekleme olurdu. Ancak araştırmacı her sınıf seviyesinden öğrenci seçiyor, tüm sınıf seviyelerini değil.
- B) Tabakalı örnekleme: Bu yöntemde, popülasyon önce belirli özelliklere göre (yaş, cinsiyet, sınıf seviyesi vb.) homojen alt gruplara (tabakalara) ayrılır. Daha sonra, her bir tabakadan rastgele örnekler seçilir. Araştırmacı, öğrencileri "sınıf seviyeleri" (örneğin 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf...) olarak tabakalara ayırmış ve her bir tabakadan (her sınıf seviyesinden) 15'er öğrenciyi rastgele seçmiştir. Bu, tabakalı örneklemenin tam tanımıdır. Bu yöntem, popülasyonun farklı alt gruplarının örneklemde temsil edilmesini sağlar ve örneklemin popülasyonu daha iyi yansıtmasına yardımcı olur.
Bu nedenle, araştırmacının kullandığı yöntem, popülasyonu sınıf seviyelerine ayırıp her seviyeden örnek alması nedeniyle tabakalı örneklemedir.
Cevap B seçeneğidir.
