Bir açının bütünlerinin ölçüsü, kendisinin ölçüsünün 5 katına eşittir. Bu açının tümlerinin ölçüsü kaç derecedir?
A) 15Bu soruyu adım adım çözerek açı kavramlarını pekiştirelim.
Öncelikle soruda geçen temel kavramları hatırlayalım:
Bütünler Açılar: Toplamları $180^\circ$ olan iki açıdır. Bir $x$ açısının bütünleri $180^\circ - x$ olarak ifade edilir.
Tümler Açılar: Toplamları $90^\circ$ olan iki açıdır. Bir $x$ açısının tümleri $90^\circ - x$ olarak ifade edilir.
Şimdi sorudaki açıyı bir değişkenle ifade edelim. Açının ölçüsü $x$ derece olsun.
Soruda "Bir açının bütünlerinin ölçüsü, kendisinin ölçüsünün 5 katına eşittir" deniyor.
Açımız $x$ ise, bütünleri $180^\circ - x$ olur.
Açının kendisinin 5 katı ise $5x$ olur.
Bu iki ifadeyi eşitleyerek denklemimizi kuralım:
$180^\circ - x = 5x$
Şimdi kurduğumuz denklemi çözerek $x$ değerini, yani açının ölçüsünü bulalım:
$180^\circ - x = 5x$
$-x$'i denklemin sağ tarafına $+x$ olarak geçirelim:
$180^\circ = 5x + x$
$180^\circ = 6x$
Her iki tarafı 6'ya bölelim:
$x = \frac{180^\circ}{6}$
$x = 30^\circ$
Demek ki, bahsi geçen açının ölçüsü $30^\circ$'dir.
Soru bizden bu açının tümlerinin ölçüsünü istiyor. Tümler açılar toplamı $90^\circ$ olduğuna göre:
Açımız $x = 30^\circ$ idi.
Bu açının tümleri $90^\circ - x$ olacaktır.
$90^\circ - 30^\circ = 60^\circ$
Bu açının tümlerinin ölçüsü $60^\circ$'dir.
Cevap C seçeneğidir.