Karbondioksitin kanda taşınma yüzdeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) %70'i karbaminohemoglobin şeklinde taşınır
B) %60-70'i bikarbonat iyonu şeklinde taşınır
C) %30'u fiziksel olarak çözünmüş halde taşınır
D) %20'si plazma proteinlerine bağlı taşınır
Karbondioksit ($CO_2$) vücudumuzda hücre metabolizması sonucu oluşan bir atık üründür ve akciğerler aracılığıyla dışarı atılmak üzere kanla taşınır. $CO_2$'nin kanda taşınması üç ana yolla gerçekleşir. Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) %70'i karbaminohemoglobin şeklinde taşınır: Bu ifade doğru değildir. Karbondioksitin yaklaşık %20-23'ü hemoglobinin amino gruplarına bağlanarak karbaminohemoglobin ($HbCO_2$) şeklinde taşınır. %70'lik oran, başka bir taşıma şekline aittir.
- B) %60-70'i bikarbonat iyonu şeklinde taşınır: Bu ifade doğrudur. Karbondioksitin büyük bir kısmı (%60-70'i), alyuvarların içinde su ile birleşerek karbonik anhidraz enzimi sayesinde karbonik asit ($H_2CO_3$) oluşturur. Karbonik asit hızla hidrojen ($H^+$) ve bikarbonat ($HCO_3^-$) iyonlarına ayrışır. Bikarbonat iyonları daha sonra plazmaya geçerek bu şekilde taşınır. Bu, $CO_2$'nin kanda taşınmasındaki en önemli yoldur.
- C) %30'u fiziksel olarak çözünmüş halde taşınır: Bu ifade doğru değildir. Karbondioksitin sadece yaklaşık %7-10'u kan plazmasında fiziksel olarak çözünmüş halde taşınır. %30'luk oran bu taşıma şekli için çok yüksektir.
- D) %20'si plazma proteinlerine bağlı taşınır: Bu ifade kısmen doğru gibi görünse de, karbondioksitin proteinlere bağlanarak taşınan kısmı (yaklaşık %20-23) esas olarak alyuvarlardaki hemoglobine bağlanarak gerçekleşir (karbaminohemoglobin). Plazma proteinlerine bağlanan miktar daha azdır. Ancak en doğru ve en büyük taşıma şekli bikarbonat iyonlarıdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, karbondioksitin kanda taşınma yüzdeleri ile ilgili en doğru ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
