Bir öğrenci iç kulak yapılarını araştırırken aşağıdaki bilgilere ulaşıyor:
- Perilenf sıvısını içerir
- İşitme ile doğrudan ilişkisi yoktur
- Üç adet dairesel kanaldan oluşur
Bu özellikler hangi iç kulak yapısına aittir?
İç kulak, hem işitme hem de denge duyularımız için hayati öneme sahip karmaşık bir yapıdır. Soruda verilen özelliklere tek tek bakarak doğru yapıyı bulalım:
İç kulak, kemik labirent ve zar labirent olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Kemik labirentin içinde perilenf sıvısı bulunur ve bu sıvı zar labirenti çevreler. İç kulaktaki tüm yapılar (dalız, salyangoz, yarım daire kanalları) bir şekilde perilenf ile ilişkilidir veya perilenf tarafından çevrilidir. Bu özellik, seçenekleri elemek için yeterli değildir, ancak bahsedilen yapının iç kulakta yer aldığını doğrular.
Bu özellik, bazı seçenekleri elememizi sağlar:
A) Dalız (Vestibül): Denge ile ilgilidir (statik denge ve doğrusal ivmelenme). İşitme ile doğrudan ilişkisi yoktur. Bu özellik Dalız için uygundur.
B) Salyangoz (Kohlea): İşitme ile doğrudan ilişkilidir. Ses dalgalarını sinir sinyallerine dönüştürür. Bu nedenle B seçeneği elenir.
C) Yarım daire kanalları: Denge ile ilgilidir (dönme hareketleri). İşitme ile doğrudan ilişkisi yoktur. Bu özellik Yarım daire kanalları için uygundur.
D) Korti organı: Salyangozun içinde yer alan ve işitmeden sorumlu olan ana yapıdır. İşitme ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle D seçeneği elenir.
Bu özellik sayesinde B ve D seçeneklerini elemiş olduk. Geriye A (Dalız) ve C (Yarım daire kanalları) kaldı.
Şimdi kalan seçeneklerimizi bu özellikle değerlendirelim:
A) Dalız (Vestibül): Üç dairesel kanaldan oluşmaz. Utrikül ve sakkül adı verilen kesecikleri içeren merkezi bir yapıdır. Bu nedenle A seçeneği elenir.
C) Yarım daire kanalları: Adından da anlaşılacağı gibi, vücudumuzun üç boyutlu uzaydaki dönme hareketlerini algılamak üzere konumlanmış üç adet dairesel kanaldan (ön, arka ve dış yarım daire kanalları) oluşur. Bu özellik, doğrudan yarım daire kanallarını işaret etmektedir.
Yukarıdaki tüm özellikleri bir araya getirdiğimizde, "perilenf sıvısını içeren", "işitme ile doğrudan ilişkisi olmayan" ve "üç adet dairesel kanaldan oluşan" iç kulak yapısının Yarım daire kanalları olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
