Toplantıda alınan kararlar, şirketin geleceği açısından çok önemliydi ve uygulanacaktı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
A) "uygulanacaktı" yerine "uygulanması gerekiyordu" getirilmeli
B) "çok önemliydi" ifadesi cümleden çıkarılmalı
C) "şirketin geleceği açısından" ifadesi kısaltılmalı
D) "alınan kararlar" ifadesinden sonra virgül konmalı
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlede yer alan anlatım bozukluğunu tespit edip düzeltmenin en doğru yolunu bulacağız. Cümlemizi dikkatlice inceleyelim:
"Toplantıda alınan kararlar, şirketin geleceği açısından çok önemliydi ve uygulanacaktı."
Şimdi adım adım bu cümleyi analiz edelim:
- Cümlenin Anlamı ve Yapısı: Cümle, toplantıda alınan kararların hem çok önemli olduğunu hem de uygulanacağını belirtiyor. "ve" bağlacı ile iki farklı yargı birbirine bağlanmış.
- Birinci Yargı: "Toplantıda alınan kararlar, şirketin geleceği açısından çok önemliydi." Bu kısımda bir sorun görünmüyor. "Kararlar" özne, "önemliydi" yüklem. Kararların bir özelliğini (önemini) belirtiyor.
- İkinci Yargı: "...ve uygulanacaktı." Burada da "kararlar" öznesinin "uygulanacaktı" yüklemiyle kullanıldığı düşünülüyor. Ancak burada bir mantık ve anlatım akışı sorunu ortaya çıkıyor.
- Anlatım Bozukluğunun Nedeni: "Kararlar önemliydi" ifadesi, kararların bir niteliğini, bir durumunu belirtir. "Kararlar uygulanacaktı" ifadesi ise kararlar üzerinde yapılacak bir eylemi, bir zorunluluğu veya planı ifade eder. "Ve" bağlacı ile birbirine bağlanan bu iki yargı arasında mantıksal bir uyumsuzluk vardır. Kararların "önemli olması" ile "uygulanması" arasında doğrudan bir paralellik yoktur. Kararların önemli olması, onların uygulanmasını bir "gereklilik" haline getirir. Yani, "önemliydi" ifadesinin doğal bir sonucu olarak "uygulanması gerekiyordu" gibi bir anlam beklenir.
- Doğru Çözüm: Kararların önemli olması, onların mutlaka hayata geçirilmesi gerektiği anlamını taşır. Bu nedenle, "uygulanacaktı" yerine, bu gerekliliği vurgulayan bir ifade kullanmak anlatım bozukluğunu giderecektir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) "uygulanacaktı" yerine "uygulanması gerekiyordu" getirilmeli: Bu değişikliği yaptığımızda cümle şöyle olur: "Toplantıda alınan kararlar, şirketin geleceği açısından çok önemliydi ve uygulanması gerekiyordu." Bu ifade, kararların önemini ve bu önemden dolayı onların hayata geçirilmesinin bir zorunluluk olduğunu çok daha net ve mantıklı bir şekilde ortaya koyar. "Önemliydi" ifadesi ile "uygulanması gerekiyordu" ifadesi arasında güçlü bir sebep-sonuç ve mantık ilişkisi kurulur. Bu, anlatım bozukluğunu giderir.
- B) "çok önemliydi" ifadesi cümleden çıkarılmalı: Bu, cümlenin anlamını tamamen değiştirir ve önemli bir bilgiyi eksik bırakır. Anlatım bozukluğunu gidermez.
- C) "şirketin geleceği açısından" ifadesi kısaltılmalı: Bu ifadeyi kısaltmak, cümlenin anlamını veya anlatım bozukluğunu gidermez, sadece bir ifadeyi değiştirir.
- D) "alınan kararlar" ifadesinden sonra virgül konmalı: Cümlede zaten "kararlar" kelimesinden sonra virgül bulunmaktadır. Olmasa bile, virgül eksikliği bu tür bir anlatım bozukluğuna neden olmaz ve eklenmesi sorunu çözmez.
Bu durumda, kararların öneminden yola çıkarak onların "uygulanması gerektiği" sonucuna varmak, cümlenin mantıksal akışını ve anlam bütünlüğünü sağlar. Bu tür anlatım bozuklukları genellikle mantık hatası veya bağlaçların yanlış kullanımı sonucu ortaya çıkar.
Cevap A seçeneğidir.
