Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, hikâye anlatımında zamanın nasıl kullanıldığıyla ilgili önemli bir kavramı anlamamızı istiyor. Yazarlar, okuyucunun dikkatini çekmek, olayların etkisini artırmak veya belirli bir anın önemini vurgulamak için zamanı farklı şekillerde kullanabilirler. Şimdi soruyu adım adım inceleyelim:
-
Soruyu Anlayalım: Soru bize, hikâye kahramanının gerçekte sadece bir saat süren bir bekleyişinin, yazar tarafından tam beş sayfada ayrıntılı bir şekilde anlatılmasının hangi zaman kullanımına örnek olduğunu soruyor. Burada dikkat etmemiz gereken, gerçek zaman ile anlatım zamanı arasındaki orantısızlık. Gerçekte kısa süren bir olay, anlatımda çok uzun bir yer kaplıyor.
-
Seçenekleri Değerlendirelim:
-
A) Zamanda atlama: Bu, hikâyede uzun bir zaman diliminin (örneğin yılların) çok kısa bir şekilde geçiştirilmesi veya hiç bahsedilmemesidir. "Aradan on yıl geçti..." gibi ifadelerle karşılaşırız. Bizim örneğimizde ise tam tersi, kısa bir an uzatılıyor. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
-
B) Zamanda sıkıştırma: Bu da zamanda atlamaya benzer. Uzun bir zaman diliminin (örneğin bir haftanın) birkaç cümleyle özetlenmesidir. "Bir haftalık tatilini hızlıca anlattı." gibi. Yine, bizim örneğimizde kısa bir anın uzatılması söz konusu olduğu için B seçeneği de doğru değildir.
-
C) Zamanda genişleme: İşte bu, tam da bizim sorumuzdaki durumu ifade eder! Zamanda genişleme, gerçekte çok kısa süren bir olayın (birkaç dakika, bir saat gibi) anlatımda çok uzun bir yer kaplaması, ayrıntılı bir şekilde betimlenmesi ve uzatılmasıdır. Bir saatlik bekleyişin beş sayfada anlatılması, o anın kahraman için ne kadar önemli, gergin veya anlamlı olduğunu okuyucuya hissettirmek için yapılan bir "zamanı genişletme" tekniğidir. Yazar, bu anın her detayını, kahramanın düşüncelerini, duygularını, çevresindeki her şeyi ince ince işleyerek zamanı adeta yavaşlatır ve uzatır. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.
-
D) Zamanda geriye dönüş: Bu teknik, hikâyenin şimdiki zaman akışının kesilerek geçmişte yaşanmış bir olayın anlatılmasıdır (flashback). Kahramanın anıları, geçmişteki olaylar bu şekilde aktarılır. Sorumuzdaki durum, zamanın kronolojik akışıyla değil, bir anın anlatım süresiyle ilgili olduğu için D seçeneği de doğru değildir.
-
Sonuç: Bir saatlik bir olayın beş sayfada ayrıntılı olarak anlatılması, yazarın o anı okuyucuya daha derinlemesine yaşatmak ve vurgulamak için kullandığı "zamanı genişletme" tekniğidir.
Cevap C seçeneğidir.
