Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin içindeki zamirin türünü bulacağız. Öncelikle zamirlerin ne olduğunu ve türlerini kısaca hatırlayalım:
- Zamir (Adıl): İsimlerin yerini tutan sözcüklerdir.
- İşaret Zamiri: Varlıkların yerini işaret ederek tutan zamirlerdir (bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar gibi).
- Şahıs Zamiri: Kişilerin adlarının yerini tutan zamirlerdir (ben, sen, o, biz, siz, onlar gibi).
- Dönüşlülük Zamiri: Eylemi yapan öznenin, yaptığı işten yine kendisinin etkilendiğini belirten veya özneyi pekiştiren zamirdir. Türkçede sadece "kendi" sözcüğü dönüşlülük zamiridir. "Kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri" şeklinde çekimlenebilir.
- Belgisiz Zamir: Varlıkların yerini belli belirsiz, tam olarak belirtmeden tutan zamirlerdir (bazısı, hepsi, kimisi, birkaçı, çoğu, herkes, şey gibi).
Şimdi sorumuzdaki cümleye ve kelimeye odaklanalım:
- Cümlemiz: "Kendisi yarınki toplantıya katılacakmış."
- İnceleyeceğimiz kelime: "kendisi"
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) İşaret zamiri: "Kendisi" kelimesi bir şeyi işaret etmiyor. Bu, şu, o gibi kelimelerden biri değil. Bu yüzden A seçeneği doğru değildir.
- B) Şahıs zamiri: "Kendisi" kelimesi, "o" şahıs zamirinin yerine geçebilir veya onu pekiştirebilir ancak doğrudan bir şahıs zamiri değildir. Şahıs zamirleri ben, sen, o, biz, siz, onlar şeklindedir. Bu yüzden B seçeneği doğru değildir.
- C) Dönüşlülük zamiri: "Kendisi" kelimesi, "kendi" zamirinin çekimlenmiş halidir. "Kendi" sözcüğü Türkçedeki tek dönüşlülük zamiridir ve özneyi pekiştirme görevi görür. Cümlede "O, yarınki toplantıya katılacakmış." denilebileceği gibi, "Kendisi yarınki toplantıya katılacakmış." denilerek özne vurgulanmıştır. Bu tanıma tam olarak uymaktadır.
- D) Belgisiz zamir: "Kendisi" kelimesi bir varlığın yerini belli belirsiz tutmuyor, aksine belirli bir kişiyi (üçüncü tekil şahıs) ifade ediyor. Belgisiz zamirler "bazısı, hepsi, kimisi" gibi kelimelerdir. Bu yüzden D seçeneği doğru değildir.
Görüldüğü gibi, "kendisi" kelimesi "kendi" dönüşlülük zamirinin çekimlenmiş halidir ve özneyi pekiştirme görevi görmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
