Sevgili öğrenciler, bu soru, davranışçı psikolojinin önemli isimlerinden B.F. Skinner'ın edimsel koşullanma teorisini anlamamızı istiyor. Hadi bu kavramları adım adım inceleyelim:
- Skinner'ın Edimsel Koşullanması: Skinner, davranışların sonuçları tarafından şekillendirildiğini savunur. Yani, bir davranışın ardından gelen olaylar, o davranışın gelecekte tekrarlanıp tekrarlanmayacağını belirler.
- Davranışın Tekrarlanma Olasılığını Artıranlar: İşte burada kilit nokta devreye giriyor. Eğer bir davranışın ardından hoşumuza giden bir şey olursa veya hoşumuza gitmeyen bir durum ortadan kalkarsa, o davranışı tekrar etme eğilimimiz artar. Bu duruma "pekiştirme" denir.
- Pekiştireç Nedir? Pekiştireç, bir davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını artıran her türlü uyaran veya olaydır. Örneğin, bir öğrencinin doğru cevap verdiğinde öğretmenden övgü alması (pozitif pekiştireç) veya ödevini bitirdiğinde sıkıcı bir ev işinden muaf tutulması (negatif pekiştireç), o davranışın (doğru cevap verme, ödev bitirme) tekrarlanma olasılığını artırır.
- Diğer Seçeneklere Bakalım:
- A) Ceza: Ceza, bir davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını *azaltan* bir uyaran veya olaydır. Soru, olasılığı artıranı sorduğu için ceza doğru cevap değildir.
- C) Uyaran: Uyaran, çevreden gelen herhangi bir sinyal veya değişikliktir. Bu genel bir terimdir. Pekiştireç de bir uyaran türüdür, ancak "uyaran" tek başına davranışın olasılığını artırma işlevini spesifik olarak ifade etmez.
- D) Sönme: Sönme, pekiştirilen bir davranışın artık pekiştirilmemesi sonucunda o davranışın zamanla azalması ve sonunda ortadan kalkması sürecidir. Bu da davranışın olasılığını artıran değil, azaltan bir durumdur.
- Sonuç: Tanıma en uygun ve Skinner'ın teorisindeki temel kavram, bir davranışın gelecekteki tekrarlanma olasılığını artıran uyaranlara verilen isim olan "Pekiştireç"tir.
Cevap B seçeneğidir.
