9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiilin geniş zamanı farklı bir kişi eki almıştır?
A) Bu sorunun cevabı bellidir.
B) En güzel mevsim ilkbahardır.
C) Bu konuda en yetkili kişi sensin.
D) Bu kitabın yazarı ünlü bir romancıdır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, ek fiilin geniş zaman çekimindeki kişi eklerinin farklılığını bulmamız isteniyor. Ek fiil (imek fiili), isim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapar ve farklı zamanlarda çekimlenebilir. Geniş zamanda ise kişi ekleri şöyledir:
- Ben: -(y)im
- Sen: -sin
- O: -(d)ir (genellikle düşer veya gizli kalır)
- Biz: -(y)iz
- Siz: -siniz
- Onlar: -(d)irler (genellikle düşer veya gizli kalır)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu sorunun cevabı bellidir.
- Burada yüklem "bellidir". "Belli" kelimesine ek fiilin geniş zaman 3. tekil kişi eki olan "-dir" gelmiştir. Cümlenin öznesi "bu sorunun cevabı" (o) olduğu için 3. tekil kişi ekini almıştır.
- B) En güzel mevsim ilkbahardır.
- Yüklem "ilkbahardır". "İlkbahar" kelimesine ek fiilin geniş zaman 3. tekil kişi eki olan "-dır" gelmiştir. Cümlenin öznesi "en güzel mevsim" (o) olduğu için 3. tekil kişi ekini almıştır.
- C) Bu konuda en yetkili kişi sensin.
- Yüklem "sensin". Burada "sen" zamirine ek fiilin geniş zaman 2. tekil kişi eki olan "-sin" gelmiştir. Cümlenin öznesi doğrudan "sen" olduğu için 2. tekil kişi ekini almıştır.
- D) Bu kitabın yazarı ünlü bir romancıdır.
- Yüklem "romancıdır". "Romancı" kelimesine ek fiilin geniş zaman 3. tekil kişi eki olan "-dır" gelmiştir. Cümlenin öznesi "bu kitabın yazarı" (o) olduğu için 3. tekil kişi ekini almıştır.
Görüldüğü gibi, A, B ve D seçeneklerinde ek fiil geniş zaman 3. tekil kişi eki (-dir / -dır) alırken, C seçeneğinde ek fiil geniş zaman 2. tekil kişi eki (-sin) almıştır. Bu nedenle farklı olan C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
