Mevsimler nasıl oluşur 4. sınıf Test 1

Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliği ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Dünya'nın ekseni 23,5 derece eğiktir
B) Dünya Güneş etrafında elips şeklinde bir yörüngede hareket eder
C) Mevsimler Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığına bağlıdır
D) Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer

Sevgili öğrenciler, bu soruda Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliği ile ilgili verilen bilgilerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Dünya'nın ekseni 23,5 derece eğiktir

  Bu bilgi doğrudur. Dünya'nın dönme ekseni, yörünge düzlemine göre yaklaşık $23,5^\circ$ eğiktir. Bu eksen eğikliği, Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi sırasında Güneş ışınlarının farklı zamanlarda farklı açılarla düşmesine neden olur ve mevsimlerin oluşumunda temel etkendir.

• B) Dünya Güneş etrafında elips şeklinde bir yörüngede hareket eder

  Bu bilgi de doğrudur. Alman gökbilimci Johannes Kepler'in gezegen hareket yasalarına göre, gezegenler Güneş etrafında elips şeklinde yörüngelerde dolanırlar. Dünya'nın yörüngesi de tam bir daire değil, hafifçe basık bir elipstir.

• C) Mevsimler Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığına bağlıdır

  İşte bu bilgi yanlıştır! Mevsimlerin oluşmasının temel nedeni, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi boyunca eksen eğikliğinin korunmasıdır. Eksen eğikliği sayesinde, yılın farklı zamanlarında Dünya'nın farklı bölgeleri Güneş ışınlarını daha dik veya daha eğik açılarla alır. Güneş ışınlarının dik geldiği bölgelerde birim alana düşen enerji miktarı fazla olduğu için yaz, eğik geldiği bölgelerde ise enerji miktarı az olduğu için kış yaşanır. Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı mevsimler üzerinde çok küçük bir etkiye sahiptir. Hatta Dünya, Kuzey Yarım Küre'de kış yaşanırken (Ocak ayında) Güneş'e en yakın konumda (günberi), yaz yaşanırken (Temmuz ayında) ise en uzak konumda (günöte) bulunur. Bu durum, uzaklığın mevsimleri belirlemediğinin en açık kanıtıdır.

• D) Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer

  Bu bilgi doğrudur. Dünya'nın Güneş etrafındaki bir tam turu yaklaşık olarak 365 gün 6 saat (veya $365,25$ gün) sürer. Bu süreye bir yıl denir. Artan 6 saatler her dört yılda bir birleşerek Şubat ayına bir gün (29 Şubat) eklenmesini sağlar ve bu yıla "artık yıl" denir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, mevsimlerin oluşumunun temel nedeni Dünya'nın eksen eğikliği ve bu eğikliğin yörünge boyunca korunmasıdır, Güneş'e olan uzaklığı değildir.

Cevap C seçeneğidir.