Dev kazanı (Şelale) nedir Test 1

Soru 03 / 10

Dev kazanı oluşumunda aşağıdaki kayaç türlerinden hangisinin daha kolay aşınması beklenir?

A) Granit
B) Bazalt
C) Kalker
D) Mermer

Dev kazanı oluşumu, akarsuların yataklarında taşıdıkları kum, çakıl gibi malzemeleri girdaplar oluşturarak kayaları aşındırmasıyla meydana gelen dairesel veya oval çukurlardır. Bu oluşumda, akarsuyun taşıdığı malzemelerin kayaç yüzeyine sürtünmesi ve çarpması (mekanik aşınma) etkili olur. Dolayısıyla, kayaç ne kadar yumuşak ve aşınmaya dirençsizse, dev kazanı oluşumu o kadar kolay ve hızlı gerçekleşir.

  • Granit: Magmatik (derinlik) bir kayaçtır. İçerdiği kuvars ve feldispat mineralleri sayesinde oldukça sert ve aşınmaya karşı çok dirençlidir. Bu nedenle dev kazanı oluşumu için zor aşınan bir kayaçtır.
  • Bazalt: Volkanik (yüzey) bir kayaçtır. Yoğun ve sert yapısıyla bilinir. Granit gibi, aşınmaya karşı yüksek direnç gösterir ve dev kazanı oluşumunu yavaşlatır.
  • Kalker (Kireç Taşı): Sedimanter bir kayaçtır ve ana bileşeni kalsiyum karbonattır ($CaCO_3$). Diğer seçeneklerdeki magmatik ve metamorfik kayaçlara göre daha yumuşak bir yapıya sahiptir. Ayrıca, suyun içerisindeki karbondioksit ile tepkimeye girerek kimyasal aşınmaya (karbonatlaşma) karşı da hassastır, bu da mekanik aşınmayı hızlandırabilir. Bu özellikleri nedeniyle, akarsu aşındırmasına karşı en az dirençli kayaç türüdür.
  • Mermer: Kalkerin yüksek sıcaklık ve basınç altında başkalaşmasıyla (metamorfizma) oluşmuş bir kayaçtır. Kalkere göre daha sert ve dayanıklı olsa da, yine de ana bileşeni kalsiyum karbonattır. Granit ve bazalt kadar dirençli değildir, ancak kalkerden daha dirençlidir. Soruda "daha kolay aşınması" beklendiği için, kalker mermerden daha uygun bir cevaptır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, akarsuyun taşıdığı malzemelerle aşındırma sürecinde en kolay aşınacak kayaç türü, daha yumuşak yapıda olan ve hem mekanik hem de kimyasal aşınmaya daha yatkın olan kalkerdir.

Cevap C seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Ana Konuya Dön:
Geri Dön