Sevgili öğrenciler, bu soru toplumsal tabakalaşma sistemlerini anlamamızı gerektiriyor. Bir toplumda bireylerin statülerinin nasıl belirlendiği ve bu statüleri değiştirme imkanlarının olup olmadığı, o toplumun tabakalaşma sisteminin temel özelliklerindendir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Demokratik sistem: Bu, bir yönetim biçimidir ve bireylerin toplumsal statülerini doğuştan elde edip edememesiyle doğrudan ilgili değildir. Demokratik sistemlerde genellikle açık sınıf sistemleri görülse de, bu bir yönetim biçimi tanımıdır, toplumsal statü belirleme sistemi değil.
- B) Açık sınıf sistemi: Bu sistemde bireylerin toplumsal statüleri genellikle başarı, eğitim, meslek gibi kişisel çabalar ve yetenekler sonucunda elde edilir. Bireylerin bir sınıftan diğerine geçiş yapma (sosyal hareketlilik) imkanı vardır. Bu durum, soruda belirtilen "doğuştan elde edilen ve değiştirilemeyen" statü tanımının tam tersidir.
- C) Kapalı sınıf sistemi: Bu sistemde bireylerin toplumsal statüleri doğuştan (kalıtımsal olarak) belirlenir ve yaşamları boyunca bu statüyü değiştirmeleri neredeyse imkansızdır. Kast sistemi veya feodalite dönemindeki zümreler bu tür kapalı sınıf sistemlerine örnektir. Bireyin hangi aileye doğduğu, onun tüm yaşamındaki yerini ve haklarını belirler. Bu tanım, soruda verilen durumu birebir karşılamaktadır.
- D) Meritokrasi: Bu sistemde bireylerin toplumsal statüleri ve ilerlemeleri, yeteneklerine, çabalarına ve başarılarına göre belirlenir. Yani liyakat esastır. Bu da açık sınıf sistemine benzer şekilde, bireysel başarıya dayalı bir sistemdir ve doğuştan gelen, değiştirilemeyen statü anlayışına zıttır.
Bu açıklamalar ışığında, bireylerin toplumsal statülerini doğuştan elde ettiği ve değiştiremediği sistemin tanımına en uygun seçenek Kapalı sınıf sistemidir.
Cevap C seçeneğidir.
