Dengeye etki eden faktörler test çöz AYT Test 1

🎓 Dengeye etki eden faktörler test çöz AYT Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, kimyasal dengedeki değişimleri etkileyen faktörleri (Le Chatelier İlkesi) ve denge sabiti (Kc) ile ilgili temel bilgileri kapsamaktadır. Sıcaklık, basınç, derişim ve katalizörün denge üzerindeki etkileri üzerinde durulacaktır.

📌 Le Chatelier İlkesi ⚖️

Le Chatelier İlkesi, dengedeki bir sisteme bir etki (sıcaklık, basınç, derişim değişimi gibi) uygulandığında, sistemin bu etkiyi azaltacak yönde tepki vereceğini belirtir.

• Dengeye etki eden faktörler: Sıcaklık, basınç, derişim ve hacimdir.
• Katalizörler dengeye etki etmez, sadece dengeye ulaşma süresini kısaltır.

⚠️ Dikkat: Dengeye yapılan etki, ürünler veya reaktifler yönünde kaymaya neden olabilir.

📌 Sıcaklığın Etkisi 🔥

Sıcaklık değişimi, dengeyi endotermik (ısı alan) veya ekzotermik (ısı veren) yönde etkileyebilir.

• Endotermik tepkimelerde sıcaklık artışı ürünler lehine, sıcaklık azalışı reaktifler lehine dengeyi bozar.
• Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık artışı reaktifler lehine, sıcaklık azalışı ürünler lehine dengeyi bozar.
• Sıcaklık değişimi denge sabiti (Kc) değerini değiştirir.

💡 İpucu: Isının denklemde nerede olduğuna dikkat edin! Isı, girenlerde ise endotermik, ürünlerde ise ekzotermiktir.

📌 Basınç ve Hacmin Etkisi 💨

Basınç ve hacim değişimi, yalnızca gaz fazındaki maddelerin mol sayısının değiştiği tepkimelerde dengeyi etkiler.

• Gaz fazındaki mol sayısının arttığı yönde hacim artışı veya basınç azalması dengeyi bozar.
• Gaz fazındaki mol sayısının azaldığı yönde hacim azalması veya basınç artışı dengeyi bozar.
• Eğer gaz fazındaki mol sayısı her iki tarafta eşitse, basınç veya hacim değişimi dengeyi etkilemez.

⚠️ Dikkat: Katı ve sıvıların hacmi basınçtan çok az etkilenir, bu yüzden dengeye etkileri ihmal edilir.

📌 Derişimin Etkisi 🧪

Derişim, reaktif veya ürünlerin miktarının değiştirilmesiyle dengeyi etkiler.

• Reaktiflerin derişimini artırmak, dengeyi ürünler yönüne kaydırır.
• Ürünlerin derişimini artırmak, dengeyi reaktifler yönüne kaydırır.
• Derişim değişimi denge sabiti (Kc) değerini değiştirmez (sıcaklık sabitse).

💡 İpucu: Eklenen madde katı veya sıvı ise ve çözünmüyorsa, denge etkilenmez!

📌 Katalizörün Etkisi 🚀

Katalizörler, tepkime hızını artırır ve dengeye daha hızlı ulaşılmasını sağlar. Ancak denge konumunu değiştirmezler.

• Katalizörler, ileri ve geri tepkime hızlarını aynı oranda artırır.
• Denge sabiti (Kc) değeri katalizörden etkilenmez.

⚠️ Dikkat: Katalizör eklenmesi, denge verimini artırmaz veya azaltmaz, sadece dengeye ulaşma süresini kısaltır.