Bilgisayar klavyesinde on parmak yazmayı öğrenmiş bir sekreter, yeni iş yerinde farklı bir marka klavyede de aynı hız ve doğrulukla yazabilmektedir. Bu durum, öğrenme psikolojisinde hangi kavramla açıklanır?
A) Ket vurma
B) Olumsuz transfer
C) Algısal değişmezlik
D) Olumlu transfer
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, daha önce kazanılmış bir becerinin (on parmak yazma) farklı bir ortamda (farklı marka klavye) aynı başarıyla uygulanabilmesi durumu açıklanmaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Ket vurma: Ket vurma, öğrenilen bilgilerin birbirini engellemesi veya unutturması durumudur. Yani, yeni öğrenilen bir bilgi eski bilgiyi unutturabilir (ileriye ket vurma) ya da eski öğrenilen bir bilgi yeni bilgiyi öğrenmeyi zorlaştırabilir (geriye ket vurma). Sekreterin durumunda ise, yazma becerisi unutulmamış veya engellenmemiştir; aksine aynı hız ve doğrulukla devam etmektedir. Bu nedenle ket vurma doğru cevap değildir.
- B) Olumsuz transfer: Olumsuz transfer, daha önceki bir öğrenmenin, yeni bir öğrenmeyi veya performansı zorlaştırması, engellemesi durumudur. Örneğin, bir araba markasında vites değiştirmeye alışmış birinin, farklı bir araba markasında vites değiştirirken zorlanması. Sekreterin durumunda ise, önceki klavye deneyimi yeni klavyede yazmayı zorlaştırmıyor, aksine kolaylaştırıyor. Bu yüzden olumsuz transfer da doğru cevap değildir.
- C) Algısal değişmezlik: Algısal değişmezlik, bir nesnenin veya durumun algılanan özelliklerinin (boyut, şekil, renk gibi) fiziksel koşullar değişse bile sabit kalmasıdır. Örneğin, bir kapının farklı açılardan bakıldığında bile hep kapı olarak algılanması. Bu kavram, bir becerinin farklı araçlarda uygulanmasıyla ilgili değil, algı süreçleriyle ilgilidir. Bu nedenle algısal değişmezlik doğru cevap değildir.
- D) Olumlu transfer: Olumlu transfer, daha önceki bir öğrenmenin, yeni bir öğrenmeyi veya performansı kolaylaştırması, hızlandırması veya olumlu yönde etkilemesi durumudur. Sekreterin bir klavyede on parmak yazmayı öğrenmiş olması, temel yazma becerisini (parmakların tuşlara yerleşimi, ritim, hız, tuşların yerleri) kazanmış olduğunu gösterir. Farklı bir marka klavye kullanması, tuşların yerleşiminde veya işlevinde büyük bir değişiklik yaratmadığı için, daha önce kazandığı bu beceriyi yeni klavyede de aynı başarıyla uygulayabilir. Yani, önceki öğrenmesi yeni durumdaki performansını olumlu yönde etkilemiştir. Bu durum, öğrenilen becerinin genellenebilirliğini ve farklı ama benzer durumlarda da işe yaradığını gösterir.
Bu açıklamalara göre, sekreterin durumunu en iyi açıklayan kavram olumlu transferdir.
Cevap D seçeneğidir.
