Noktalama işaretleri 8. sınıf LGS Test 1

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti (") doğru kullanılmıştır?

A) Babam "Yarın erken kalkmalıyız" dedi.
B) "Yarın erken kalkmalıyız." Babam dedi.
C) Babam dedi ki: "Yarın erken kalkmalıyız."
D) "Babam yarın erken kalkmalıyız" dedi.

Tırnak işareti (") başkasına ait bir sözü veya bir metinden alınan bir bölümü olduğu gibi aktarmak için kullanılır. Bu kullanımda dikkat edilmesi gereken bazı kurallar vardır.

• Doğrudan Aktarılan Sözler: Bir kişinin sözü doğrudan aktarılırken tırnak içine alınır.
• Noktalama İşaretlerinin Yeri: Tırnak içine alınan söz bir cümle ise, cümlenin sonundaki nokta, soru işareti, ünlem işareti gibi noktalama işaretleri tırnak işaretinin içinde kalır.
• Giriş Cümlesi: Doğrudan aktarılan sözden önce bir giriş cümlesi varsa, bu giriş cümlesinden sonra genellikle iki nokta üst üste (:) kullanılır.

Şimdi seçenekleri bu kurallar çerçevesinde inceleyelim:

• A) Babam "Yarın erken kalkmalıyız" dedi.

  Bu seçenekte tırnak içindeki sözün sonunda bir noktalama işareti (nokta) eksiktir. Doğru kullanımda nokta tırnak içinde olmalıdır.

• B) "Yarın erken kalkmalıyız." Babam dedi.

  Burada tırnak içindeki söz doğru şekilde noktalanmıştır. Ancak, tırnak işaretinden sonra gelen "Babam dedi" ifadesi, tırnak içindeki sözün devamı niteliğinde olduğu için "Babam" kelimesinin küçük harfle başlaması ve tırnak işaretinden sonra virgül kullanılması daha doğru olurdu (örneğin: "Yarın erken kalkmalıyız," dedi babam.). Bu haliyle dil bilgisi açısından pek tercih edilmeyen bir kullanımdır.

• C) Babam dedi ki: "Yarın erken kalkmalıyız."

  Bu seçenekte, doğrudan aktarılan sözden önce bir giriş cümlesi ("Babam dedi ki") kullanılmış ve bu giriş cümlesinden sonra iki nokta üst üste (:) getirilmiştir. Ardından tırnak içine alınan söz ("Yarın erken kalkmalıyız") doğru şekilde noktalanmış ve nokta tırnak işaretinin içinde yer almıştır. Bu, tırnak işaretinin ve diğer noktalama işaretlerinin doğru ve yaygın bir kullanımıdır.

• D) "Babam yarın erken kalkmalıyız" dedi.

  Bu seçenekte "Babam" kelimesi doğrudan aktarılan sözün bir parçası değildir, cümlenin öznesidir. Dolayısıyla tırnak içine alınması yanlıştır. Ayrıca A seçeneğinde olduğu gibi tırnak içindeki sözün sonunda noktalama işareti eksiktir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, tırnak işaretinin ve diğer noktalama işaretlerinin doğru kullanıldığı cümle C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.