İbn Haldun, bedevi ve hadari toplum ayrımını yaparken aşağıdaki faktörlerden hangisini temel ölçüt olarak kullanmıştır?
A) Ekonomik gelir düzeyi
B) Yerleşiklik ve göçebelik durumu
C) Dini inanç farklılıkları
D) Eğitim seviyesi
İbn Haldun'un bedevi ve hadari toplum ayrımını hangi kritere göre yaptığını anlamak için, bu kavramların ne anlama geldiğini ve İbn Haldun'un sosyolojik düşüncesini hatırlayalım.
- Bedevi Toplum: İbn Haldun'a göre bedevi toplumlar, genellikle kırsal alanlarda yaşayan, göçebe veya yarı göçebe bir yaşam tarzı süren toplumlardır. Bu toplumlarda dayanışma (asabiyet) güçlüdür ve geçim kaynakları genellikle hayvancılık veya basit tarıma dayanır.
- Hadari Toplum: Hadari toplumlar ise şehirlerde yerleşik olarak yaşayan, daha karmaşık bir sosyal yapıya ve iş bölümüne sahip olan toplumlardır. Bu toplumlarda sanat, bilim, ticaret gibi alanlarda gelişme görülür.
- İbn Haldun'un Temel Ölçütü: İbn Haldun, bu iki toplum tipini esas olarak yerleşiklik ve göçebelik durumuna göre ayırmıştır. Bedeviler göçebe veya yarı göçebe iken, hadariler yerleşiktir. Bu durum, onların sosyal yapılarını, ekonomik faaliyetlerini ve kültürel özelliklerini önemli ölçüde etkiler.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Ekonomik gelir düzeyi: Ekonomik gelir düzeyi bir faktör olsa da, İbn Haldun için temel belirleyici değildir.
- B) Yerleşiklik ve göçebelik durumu: Evet, bu İbn Haldun'un temel ölçütüdür. Bedevi ve hadari ayrımının özünde yerleşik veya göçebe olma durumu yatar.
- C) Dini inanç farklılıkları: Dini inançlar önemli olsa da, İbn Haldun'un ayrımında temel faktör değildir. Her iki toplumda da aynı dine mensup insanlar olabilir.
- D) Eğitim seviyesi: Eğitim seviyesi hadari toplumlarda daha yüksek olabilir, ancak bu ayrımın temel nedeni değildir.
Bu nedenle, İbn Haldun'un bedevi ve hadari toplum ayrımında temel ölçütü yerleşiklik ve göçebelik durumudur.
Cevap B seçeneğidir.
