Aşağıdaki ifadelerden hangisi göreceli konum örneği değildir?
A) Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrilidir
B) Mısır, Afrika kıtasının kuzeydoğusunda yer alır
C) Paris 49° kuzey enlemindedir
D) İzmir Ege Denizi kıyısında bulunur
Bu soruyu çözmek için öncelikle göreceli konum (bağıl konum) ve mutlak konum (matematik konum) kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor:
- Göreceli Konum (Bağıl Konum): Bir yerin başka bir yere, bir coğrafi özelliğe veya bir referans noktasına göre nerede olduğunu belirtir. Yönler (kuzey, güney, doğu, batı), komşuluklar, denizlere veya dağlara yakınlık gibi ifadeler göreceli konumun göstergeleridir. Bu konum, referans alınan noktaya göre değişebilir.
- Mutlak Konum (Matematik Konum): Bir yerin Dünya üzerindeki tam adresini, enlem ve boylam dereceleriyle ifade etmesidir. Bu konum, Dünya üzerindeki koordinat sistemine göre sabittir ve başka bir şeye göre değişmez.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrilidir: Bu ifade, Türkiye'nin konumunu denizlere göre (bir coğrafi özelliğe göre) tanımlar. Türkiye'nin denizlerle olan ilişkisini belirtir. Dolayısıyla bu bir göreceli konum örneğidir.
- B) Mısır, Afrika kıtasının kuzeydoğusunda yer alır: Bu ifade, Mısır'ın konumunu Afrika kıtasına göre (bir referans noktasına göre) tanımlar. "Kuzeydoğusunda" ifadesi yön bildirerek göreceli bir konum belirtir. Dolayısıyla bu bir göreceli konum örneğidir.
- C) Paris 49° kuzey enlemindedir: Bu ifade, Paris'in konumunu enlem derecesiyle belirtir. Enlem ve boylam dereceleri, bir yerin Dünya üzerindeki matematiksel (mutlak) konumunu gösterir. Bu, başka bir coğrafi özelliğe göre değil, Dünya'nın koordinat sistemine göre belirlenmiş sabit bir adrestir. Dolayısıyla bu bir mutlak konum örneğidir, göreceli konum değildir.
- D) İzmir Ege Denizi kıyısında bulunur: Bu ifade, İzmir'in konumunu Ege Denizi'ne göre (bir coğrafi özelliğe göre) tanımlar. İzmir'in Ege Denizi ile olan ilişkisini (kıyısında olma durumunu) belirtir. Dolayısıyla bu bir göreceli konum örneğidir.
Bu durumda, Paris'in enlem derecesiyle belirtilen konumu, göreceli bir konum değil, mutlak bir konumdur.
Cevap C seçeneğidir.
