3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel ada dâhil olmayan gazete, dergi adında büyük harf kullanılmamıştır?
A) Geçen ay National Geographic dergisini okudum.
B) Babam her gün Hürriyet gazetesini alır.
C) Kardeşim Genç Kalemler dergisine abone oldu.
D) Bu konuyu bilim teknik dergisinde okumuştum.
Bu soru, gazete ve dergi adlarının yazımıyla ilgili dil bilgisi kurallarını ölçmektedir. Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre gazete ve dergi adlarının yazımında dikkat etmemiz gereken iki temel nokta vardır:
- Özel Adın Kendisi: Gazete ve dergi adlarının her kelimesi özel ad olduğu için büyük harfle başlar. Örneğin: Hürriyet, National Geographic, Genç Kalemler, Bilim ve Teknik.
- Tür Bildiren Sözcükler: Özel adın sonunda yer alan "gazete", "dergi", "bülten" gibi tür bildiren sözcükler, özel adın kendi parçası değilse küçük harfle yazılır. Örneğin: Hürriyet gazetesi, National Geographic dergisi. Ancak bu tür bildiren sözcükler özel adın kendi parçası ise büyük harfle yazılır. Örneğin: Resmî Gazete, Türk Dili Dergisi.
Şimdi seçenekleri bu kurallar çerçevesinde inceleyelim:
- A) Geçen ay National Geographic dergisini okudum.
- "National Geographic" derginin özel adıdır ve doğru bir şekilde büyük harfle yazılmıştır.
- "dergisini" kelimesi, özel ada dâhil olmayan tür bildiren bir sözcüktür ve küçük harfle yazılması doğrudur. Bu cümlede yazım hatası yoktur.
- B) Babam her gün Hürriyet gazetesini alır.
- "Hürriyet" gazetenin özel adıdır ve doğru bir şekilde büyük harfle yazılmıştır.
- "gazetesini" kelimesi, özel ada dâhil olmayan tür bildiren bir sözcüktür ve küçük harfle yazılması doğrudur. Bu cümlede yazım hatası yoktur.
- C) Kardeşim Genç Kalemler dergisine abone oldu.
- "Genç Kalemler" derginin özel adıdır ve doğru bir şekilde büyük harfle yazılmıştır.
- "dergisine" kelimesi, özel ada dâhil olmayan tür bildiren bir sözcüktür ve küçük harfle yazılması doğrudur. Bu cümlede yazım hatası yoktur.
- D) Bu konuyu bilim teknik dergisinde okumuştum.
- Bu derginin adı "Bilim ve Teknik"tir ve özel ad olduğu için her kelimesi büyük harfle başlamalıdır. Ancak cümlede "bilim teknik" şeklinde küçük harfle yazılmıştır. Bu, özel adın yanlış yazılmasıdır.
- "dergisinde" kelimesi, özel ada dâhil olmayan tür bildiren bir sözcüktür ve küçük harfle yazılması doğrudur. Ancak sorunun genel amacı, gazete veya dergi adının kendisinin doğru yazılıp yazılmadığını kontrol etmektir. Bu seçenekte, derginin özel adı olan "Bilim ve Teknik" kısmı yanlışlıkla küçük harfle yazıldığı için kurala uyulmamıştır.
Bu durumda, D seçeneğinde "Bilim ve Teknik" özel adının küçük harfle yazılması bir yazım hatasıdır ve sorunun aradığı durum budur.
Cevap D seçeneğidir.
