Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Öncelikle soruda verilen tepkimeyi anlamaya çalışalım. Bize deniyor ki: "Bakır (II) oksit katısı ısıtıldığında bakır metali ve oksijen gazı açığa çıkmaktadır."
- Bu ifadeyi kimyasal bir denklem gibi düşünecek olursak, bir başlangıç maddemiz (reaktif) ve iki tane ürünümüz var.
- Başlangıç maddesi: Bakır (II) oksit (bir bileşik)
- Ürünler: Bakır metali (bir element) ve Oksijen gazı (bir element)
- Yani, bir bileşik ısı etkisiyle daha basit maddelere ayrılıyor. Genel olarak bu tepkimeyi şu şekilde gösterebiliriz:
AB (bileşik) $\xrightarrow{\text{ısı}}$ A (element) + B (element)
- Şimdi şıklardaki tepkime türlerini hatırlayalım ve verilen tepkimeyle karşılaştıralım:
- A) Sentez (Birleşme) Tepkimesi: İki veya daha fazla basit maddenin birleşerek daha karmaşık bir madde oluşturduğu tepkimelerdir. Örneğin: $A + B \rightarrow AB$. Bizim tepkimemiz bunun tam tersi.
- B) Analiz (Ayrışma) Tepkimesi: Bir bileşiğin, ısı, elektrik gibi enerji etkisiyle daha basit maddelere ayrıştığı tepkimelerdir. Örneğin: $AB \rightarrow A + B$. İşte bu tanım, sorudaki tepkimeyle birebir örtüşüyor! Bakır (II) oksit, ısıtılarak bakır ve oksijene ayrışıyor.
- C) Yanma Tepkimesi: Bir maddenin oksijenle hızlı ve genellikle ısı açığa çıkararak tepkimeye girmesidir. Genellikle ürün olarak oksitler oluşur. Bizim tepkimemizde oksijen bir ürün olarak açığa çıkıyor, bir reaktif olarak kullanılmıyor.
- D) Yer Değiştirme Tepkimesi: Bir elementin bir bileşikteki başka bir elementi yer değiştirmesi (tekli yer değiştirme) veya iki bileşiğin iyonlarının yer değiştirmesi (çiftli yer değiştirme) tepkimeleridir. Bizim tepkimemizde böyle bir yer değiştirme durumu söz konusu değil, bir bileşik ayrışıyor.
- Yukarıdaki karşılaştırmalardan da anlaşıldığı gibi, Bakır (II) oksidin ısıtılarak bakır ve oksijene ayrışması, bir analiz (ayrışma) tepkimesi örneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
