Eşit kütleli X ve Y cisimlerinden X'in eylemsizlik momenti Y'ninkinin 4 katıdır. Y cismi 2 rad/s açısal hızla döndüğüne göre, X cismi hangi açısal hızla dönerse dönme kinetik enerjileri eşit olur?
A) 0,5 rad/sBu soruda, dönen cisimlerin kinetik enerjileriyle ilgili önemli bir konuyu ele alacağız: Dönme Kinetik Enerjisi. İki farklı cismin, X ve Y'nin, eylemsizlik momentleri ve açısal hızları arasındaki ilişkiyi kullanarak, enerjilerini eşitlemeye çalışacağız. Adım adım ilerleyelim ve bu problemi birlikte çözelim!
Bir cismin dönme kinetik enerjisi ($K$) aşağıdaki formülle hesaplanır:
$K = \frac{1}{2} I \omega^2$
Burada $I$ cismin eylemsizlik momenti (dönmeye karşı gösterdiği direnç) ve $\omega$ cismin açısal hızıdır.
Soruda bize şu bilgiler verilmiş:
X cisminin eylemsizlik momenti, Y cisminin eylemsizlik momentinin 4 katıdır: $I_X = 4I_Y$
Y cisminin açısal hızı: $\omega_Y = 2 \text{ rad/s}$
X ve Y cisimlerinin dönme kinetik enerjileri eşit olmalıdır: $K_X = K_Y$
Aradığımız şey: X cisminin hangi açısal hızla ($\omega_X$) dönmesi gerektiğidir.
Y cismi için verilen değerleri dönme kinetik enerjisi formülünde yerine koyalım:
$K_Y = \frac{1}{2} I_Y \omega_Y^2$
$\omega_Y = 2 \text{ rad/s}$ olduğu için:
$K_Y = \frac{1}{2} I_Y (2)^2$
$K_Y = \frac{1}{2} I_Y (4)$
$K_Y = 2 I_Y$
X cismi için dönme kinetik enerjisi formülünü yazalım:
$K_X = \frac{1}{2} I_X \omega_X^2$
Biliyoruz ki $I_X = 4I_Y$. Bu bilgiyi formülde yerine koyalım:
$K_X = \frac{1}{2} (4I_Y) \omega_X^2$
$K_X = 2 I_Y \omega_X^2$
Sorunun bizden istediği gibi, X ve Y cisimlerinin dönme kinetik enerjilerini eşitleyelim ($K_X = K_Y$):
$2 I_Y \omega_X^2 = 2 I_Y$
Eşitliğin her iki tarafındaki $2 I_Y$ terimlerini sadeleştirebiliriz:
$\omega_X^2 = 1$
Şimdi $\omega_X$'i bulmak için her iki tarafın karekökünü alalım:
$\omega_X = \sqrt{1}$
$\omega_X = 1 \text{ rad/s}$
Buna göre, X cismi $1 \text{ rad/s}$ açısal hızla dönerse, dönme kinetik enerjileri eşit olur.
Cevap B seçeneğidir.