Toprak çözeltisindeki mineral iyonlarının bitki kökleri tarafından alınması ile ilgili aşağıdaki deney düzeneklerinden hangisi aktif taşımanın varlığını kanıtlamak için kullanılabilir?
A) Sadece su verilen bitki ile mineral çözeltisi verilen bitkinin karşılaştırılmasıMerhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu çözerken aktif taşımanın ne olduğunu ve hangi faktörlerin bu süreci etkilediğini anlamamız gerekiyor. Unutmayın, bilimsel bir deneyi tasarlarken amacımız, incelediğimiz faktörün etkisini net bir şekilde ortaya koyabilmektir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu karşılaştırma, bitkinin minerallere ihtiyacı olduğunu gösterir ancak mineral alımının aktif mi yoksa pasif mi olduğunu kanıtlamaz. Çünkü bitki, mineralleri pasif taşıma (örneğin, difüzyon) ile de almış olabilir.
Sıcaklık, genel olarak biyokimyasal reaksiyonları etkiler. Ancak, hem aktif hem de pasif taşıma sıcaklıktan etkilenebilir. Bu nedenle, sıcaklık değişimleri aktif taşımanın varlığını tek başına kanıtlamaz.
İşte bu seçenek doğru cevaba bizi yaklaştırıyor! Aktif taşıma, hücrenin enerji harcamasını gerektirir. Bu enerji (ATP), hücre solunumu ile üretilir ve hücre solunumu için oksijene ihtiyaç vardır. Eğer oksijen miktarı azaltılırsa veya tamamen ortadan kaldırılırsa ve mineral alımı da buna bağlı olarak azalırsa, bu durum mineral alımının enerji gerektirdiğini, dolayısıyla aktif taşıma ile gerçekleştiğini gösterir.
Işık, fotosentez için gereklidir ve fotosentez de bitkinin genel enerji dengesini etkiler. Ancak, mineral alımı doğrudan fotosenteze bağlı olmayabilir. Işık şiddetinin mineral alımını etkilemesi, dolaylı bir etki olabilir ve aktif taşımanın varlığını kesin olarak kanıtlamaz.
Özetle, aktif taşıma enerji gerektiren bir süreçtir ve oksijen, bu enerjinin üretimi için önemlidir. Bu nedenle, oksijen miktarının mineral alımına etkisinin araştırılması, aktif taşımanın varlığını kanıtlamak için en uygun deney düzeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
