Merhaba sevgili öğrenciler! Bitkilerde iyon alım hızını etkileyen faktörleri inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- I. Toprak sıcaklığı: Toprak sıcaklığı, bitkilerin köklerinin aktivitesini doğrudan etkiler. Düşük sıcaklıklarda köklerin metabolik faaliyetleri yavaşlar, bu da iyon alım hızını düşürür. Yüksek sıcaklıklar ise (bitki için optimal sınırlar içinde) metabolizmayı hızlandırarak iyon alımını artırabilir. Yani toprak sıcaklığı iyon alımını doğrudan etkiler.
- II. Toprak pH'ı: Toprak pH'ı, iyonların çözünürlüğünü ve bitkiler tarafından alınabilirliğini etkiler. Örneğin, bazı iyonlar asidik (düşük pH) koşullarda daha kolay çözünürken, bazıları alkali (yüksek pH) koşullarda daha iyi alınır. Uygun olmayan pH değerleri, bazı iyonların çökelmesine ve bitki tarafından alınamamasına neden olabilir. Bu nedenle toprak pH'ı da iyon alımını doğrudan etkiler.
- III. Işık şiddeti: Işık şiddeti, bitkilerde fotosentez hızını etkiler. Fotosentez sonucu üretilen enerji (ATP), iyonların aktif taşıma yoluyla alınmasında kullanılır. Aktif taşıma, iyonların konsantrasyon gradyanına karşı (yani az yoğun ortamdan çok yoğun ortama) enerji harcanarak taşınmasıdır. Dolayısıyla ışık şiddeti, fotosentezi ve dolaylı olarak iyon alımını etkiler. Ancak soruda "doğrudan" etkisi sorulduğu için ışık şiddeti de doğrudan etkilidir.
- IV. Kök yüzey alanı: Kök yüzey alanı ne kadar genişse, bitkinin toprakla temas ettiği alan da o kadar fazla olur. Bu da bitkinin daha fazla iyon alabilmesi anlamına gelir. Köklerin dallanması, kök tüylerinin varlığı kök yüzey alanını artırarak iyon alımını doğrudan etkiler.
Sonuç olarak, toprak sıcaklığı, toprak pH'ı, ışık şiddeti ve kök yüzey alanı faktörlerinin tümü bitkilerde iyon alım hızını doğrudan etkiler.
Cevap D seçeneğidir.
