Bir monosakkaritin yapısında 6 karbon atomu bulunuyorsa bu monosakkarit için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Sadece hayvan hücrelerinde bulunur
B) Yapısında aldehit veya keton grubu bulundurur
C) Suda çözünmez
D) Disakkarit oluşturamaz
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım. Soru, yapısında 6 karbon atomu bulunan bir monosakkarit hakkında kesinlikle doğru olanı bulmamızı istiyor.
- Monosakkarit Nedir?
Monosakkaritler, karbonhidratların en basit yapı taşlarıdır. Tek bir şeker biriminden oluşurlar ve daha küçük birimlere hidroliz edilemezler. Yapılarında genellikle bir aldehit veya bir keton grubu ile birden fazla hidroksil (-OH) grubu bulundururlar.
- 6 Karbon Atomu Ne Anlama Gelir?
Bir monosakkaritin yapısında 6 karbon atomu bulunması, onun bir "heksoz" olduğunu gösterir. En bilinen heksozlar glikoz, fruktoz ve galaktozdur. Bu şekerler, canlılar için temel enerji kaynaklarıdır.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Sadece hayvan hücrelerinde bulunur: Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Glikoz, bitkilerde fotosentez ürünü olarak üretilir ve tüm canlılarda enerji metabolizmasında kullanılır. Fruktoz meyvelerde (bitkisel kaynaklı) bolca bulunur. Dolayısıyla, monosakkaritler sadece hayvan hücrelerinde değil, tüm canlılarda (bitkiler, mantarlar, bakteriler dahil) yaygın olarak bulunur.
- B) Yapısında aldehit veya keton grubu bulundurur: Bu ifade kesinlikle doğrudur. Monosakkaritlerin kimyasal tanımı gereği, onlar birer polihidroksi aldehit (aldoz) veya polihidroksi ketondur (ketoz). Örneğin, glikoz bir aldoz (aldehit grubu içerir), fruktoz ise bir ketozdur (keton grubu içerir). Yapısında 6 karbon atomu bulunan tüm monosakkaritler (heksozlar) bu genel kurala uyar.
- C) Suda çözünmez: Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Monosakkaritler, yapılarındaki çok sayıda hidroksil (-OH) grubu sayesinde su molekülleriyle hidrojen bağları kurabilirler. Bu özellik, onların suda oldukça iyi çözünmesini sağlar. Örneğin, şeker (sükroz, bir disakkarit olsa da, yapı taşları monosakkaritlerdir) suda kolayca çözünür.
- D) Disakkarit oluşturamaz: Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Monosakkaritler, karbonhidratların yapı taşlarıdır ve birbirleriyle glikozit bağı kurarak disakkaritleri (iki monosakkaritin birleşimi) veya polisakkaritleri (çok sayıda monosakkaritin birleşimi) oluşturabilirler. Örneğin, glikoz ve fruktoz birleşerek sükrozu (çay şekeri) oluşturur.
- Sonuç:
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, yapısında 6 karbon atomu bulunan bir monosakkarit için kesinlikle doğru olan ifade, yapısında aldehit veya keton grubu bulundurmasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
