3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı yapılmıştır?
A) "Yarın sınav var mı?" diye sordu.
B) İstanbul'a -doğduğum şehre- yeniden gitmek istiyorum.
C) Matematik, fizik, kimya; sayısal derslerdir.
D) Ah! Ne kadar da güzel bir gün.
Sevgili öğrenciler, noktalama işaretleri, yazdıklarımızın anlamını doğru bir şekilde aktarmak için çok önemlidir. Şimdi bu sorudaki cümleleri tek tek inceleyelim ve noktalama yanlışını bulalım.
- A) "Yarın sınav var mı?" diye sordu.
- Bu cümlede tırnak işareti (" ") bir başkasından aktarılan sözü göstermek için doğru kullanılmıştır.
- Soru işareti (?) tırnak işaretinin içinde, çünkü soru anlamı tırnak içindeki cümleye aittir.
- "diye sordu" ifadesi tırnak işaretinden sonra gelerek aktarılan sözün kime ait olduğunu belirtmiştir.
- Bu cümlede herhangi bir noktalama yanlışı yoktur.
- B) İstanbul'a -doğduğum şehre- yeniden gitmek istiyorum.
- Bu cümlede kısa çizgi (-) ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek için doğru kullanılmıştır. "doğduğum şehre" ifadesi, "İstanbul'a" kelimesini açıklayan bir ara sözdür.
- Ara sözler, cümlenin anlamını tamamlayan ek bilgilerdir ve genellikle iki virgül ya da iki kısa çizgi arasına alınır.
- Bu cümlede herhangi bir noktalama yanlışı yoktur.
- C) Matematik, fizik, kimya; sayısal derslerdir.
- Bu cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.
- Virgülle ayrılmış eş görevli kelimelerden (Matematik, fizik, kimya) sonra gelen "sayısal derslerdir" ifadesi, bu kelimelerin yüklemidir.
- Bir cümlede özne ile yüklem arasına noktalama işareti konulmaz. Burada "Matematik, fizik, kimya" özne grubunu, "sayısal derslerdir" ise yüklemi oluşturur.
- Noktalı virgül (;) genellikle cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için ya da öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Bu cümlede böyle bir durum söz konusu değildir.
- Doğru kullanım "Matematik, fizik, kimya sayısal derslerdir." şeklinde olmalıydı.
- D) Ah! Ne kadar da güzel bir gün.
- Bu cümlede "Ah!" bir ünlem ifadesidir ve sonuna ünlem işareti (!) konulması doğrudur.
- "Ne kadar da güzel bir gün." ifadesi de bir duygu veya şaşkınlık bildiren ünlem cümlesidir ve sonuna ünlem işareti (!) konulması doğrudur.
- Bu cümlede herhangi bir noktalama yanlışı yoktur.
Bu incelemeler sonucunda, noktalama yanlışının C seçeneğinde yapıldığı açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.