Akraba evliliği çaprazlama soruları 8. sınıf Test 1

Bir ailede anne ve baba arasında akraba evliliği bulunmaktadır. Bu çiftin çocuklarında genetik bir hastalığın görülme olasılığı neden daha yüksektir?

A) Akraba evlilikleri çocuklarda mutasyon oranını artırır
B) Akraba bireylerde zararlı çekinik genlerin bir araya gelme ihtimali artar
C) Akraba evlilikleri DNA'nın yapısını bozar
D) Akraba bireylerin bağışıklık sistemleri daha zayıftır

Hadi bu genetik soruyu eğlenceli bir şekilde çözelim! 🧬

• 👨‍👩‍👧‍👦 Öncelikle akraba evliliğinin ne anlama geldiğini hatırlayalım: Akraba evliliği, genetik olarak benzer bireylerin evliliğidir. Yani, aynı atalardan gelen kişiler arasındaki evliliktir.
• ⚠️ Akraba olmayan bireylerde de genetik hastalık taşıyan genler bulunabilir. Ancak, akraba evliliklerinde bu zararlı genlerin aynı bireyde bir araya gelme olasılığı daha yüksektir. Düşünsene, aynı aileden geliyorsun, genetik mirasın benzer!
• 🧬 Genetik hastalıklar genellikle çekinik genlerle taşınır. Çekinik gen, etkisini gösterebilmesi için her iki ebeveynden de alınması gereken gendir. Eğer bir gen baskın olsaydı zaten her nesilde kendini gösterirdi.
• 🤔 Akraba olmayan bireylerde de bu çekinik genler bulunabilir ama bunların bir araya gelme ihtimali çok daha düşüktür. Akraba evliliğinde ise bu ihtimal katlanarak artar. Matematiksel olarak ifade edersek, eğer bir genin görülme sıklığı $p$ ise, akraba olmayan bireylerde bu genin homozigot (çekinik özelliğin ortaya çıkması) olma olasılığı $p^2$ iken, akraba evliliğinde bu olasılık daha yüksektir.
• 🚫 Diğer seçeneklere de bakalım:
  • A) Akraba evlilikleri mutasyon oranını artırmaz. Mutasyonlar rastgele olaylardır.
  • C) Akraba evlilikleri DNA'nın yapısını doğrudan bozmaz. Genetik yatkınlıkları etkiler.
  • D) Akraba bireylerin bağışıklık sistemleri illa ki daha zayıf olacak diye bir durum söz konusu değildir.
• ✅ Doğru Seçenek B'dır.