Merhaba sevgili öğrencilerim! Ünsüz yumuşaması konusunu hatırlayalım ve soruyu birlikte adım adım çözelim. Ünsüz yumuşaması, sert ünsüzlerden (p, ç, t, k) biriyle biten bir kelimenin ünlü ile başlayan bir ek alması durumunda bu sert ünsüzlerin yumuşayarak (b, c, d, ğ) değişmesidir. Şimdi cümlemizi inceleyelim:
- "Ankara'da sonbahar akşamlarında yapraklar usul usul dökülür."
Cümlemizdeki kelimeleri tek tek inceleyelim:
- Ankara'da: Bu kelimede herhangi bir ünsüz yumuşaması bulunmuyor. Çünkü kelime zaten ünlüyle bitiyor.
- sonbahar: Bu kelime de herhangi bir ünsüz yumuşaması yok.
- akşamlarında: İşte burada bir ünsüz yumuşaması var! "Akşam" kelimesi "k" sert ünsüzü ile bitiyor ve ünlüyle başlayan "-ı" ekini aldığında "k" ünsüzü "ğ"ye dönüşerek "akşamı" olması gerekirken, kelime zaten çoğul eki aldığından yumuşama "akşamları" şeklinde gerçekleşmemiş. Ancak "-nda" eki geldiğinde "akşamlarında" şeklinde bir kullanım görüyoruz. Bu kelimeyi bir kenara not edelim.
- yapraklar: Burada da bir ünsüz yumuşaması var! "Yaprak" kelimesi "k" sert ünsüzü ile bitiyor ve çoğul eki olan "-lar" ekini alıyor. Eğer yumuşama olsaydı "yaprağlar" şeklinde olurdu. Ancak bu kelime de çoğul eki aldığı için yumuşama gerçekleşmemiş.
- usul usul: Bu kelimelerde herhangi bir ünsüz yumuşaması bulunmuyor.
- dökülür: Bu kelime de herhangi bir ünsüz yumuşaması bulunmuyor.
Şimdi tespit ettiğimiz ünsüz yumuşaması olabilecek kelimelere daha yakından bakalım:
- akşamlarında: "Akşam" kelimesi aslında "k" ile bitiyor ve ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşaması gerekiyor. Bu bir örnektir.
- yapraklar: "Yaprak" kelimesi de "k" ile bitiyor ve aslında yumuşaması gerekiyor. Bu da bir örnektir.
Bu durumda cümlede toplam 2 tane ünsüz yumuşaması örneği bulunmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
