8. "Masada(ki) defter senin mi? Öyle güzel yazmışsın(ki) okurken hayran kaldım. Bir de şu var(ki) yarın sınav var."
Bu cümlelerdeki "ki"lerin yazımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçe'nin önemli yazım kurallarından biri olan "ki" bağlacı ve "ki" ekinin doğru kullanımını inceleyeceğiz. Her bir "ki"nin yazımını adım adım değerlendirelim:
Buradaki "ki", "masada" kelimesini "defter" kelimesinin sıfatı haline getiriyor. Yani "hangi defter?" sorusuna "masadaki defter" cevabını veriyor. Bu tür "ki"lere sıfat yapan -ki eki denir. Sıfat yapan -ki eki, her zaman bitişik yazılır. Ayrıca, bu "ki"nin üzerine "-ler" çoğul ekini getirebiliriz ("masadakiler"). Bu da onun ek olduğunu ve bitişik yazılması gerektiğini gösterir.
Bu nedenle, "Masadaki" kelimesi bitişik yazılmalıdır.
Buradaki "ki", iki cümleyi birbirine bağlayan bir görev üstlenmiştir ve bir vurgu, bir pekiştirme anlamı katmıştır. "Yazmışsın" fiilinden sonra gelen bu "ki", bağlaç olan ki'dir. Bağlaç olan "ki", her zaman ayrı yazılır. Bu "ki"nin üzerine "-ler" çoğul ekini getiremeyiz ("yazmışsınkiler" anlamsız olur). Bu da onun bağlaç olduğunu ve ayrı yazılması gerektiğini gösterir.
Bu nedenle, "yazmışsın ki" ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Buradaki "ki" de tıpkı ikincisi gibi iki cümleyi birbirine bağlayan, ek bir bilgi veya sebep belirten bir görevdedir. "Var" kelimesinden sonra gelen bu "ki" de bağlaç olan ki'dir. Bağlaç olan "ki", her zaman ayrı yazılır. Yine bu "ki"nin üzerine "-ler" çoğul ekini getiremeyiz ("varkiler" anlamsız olur).
Bu nedenle, "var ki" ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Şimdi bulgularımızı toparlayalım:
Bu sıralama, seçenekler arasında B seçeneği ile uyuşmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
