6. Sınıf ki Bağlacı ve Ekinin Yazımı Nasıl Ayırt Edilir? Test 1

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" cümleye "sahiplik, aitlik" anlamı katmaktadır?

A) Öyle güzel konuştu ki herkes etkilendi.
B) Yarınki toplantıya katılmalısın.
C) Anladım ki sen bu işi biliyorsun.
D) O kadar hızlıydı ki yetişemedim.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "ki" ekinin veya bağlacının cümledeki anlamını doğru tespit etmemiz gerekiyor. Özellikle "sahiplik, aitlik" anlamı katan "ki"yi bulacağız. Türkçede "ki" üç farklı şekilde karşımıza çıkabilir: bağlaç olan "ki" (ayrı yazılır), ilgi zamiri olan "-ki" (bitişik yazılır, ismin yerini tutar) ve sıfat yapan "-ki" (bitişik yazılır, ismi niteler).

• A) Öyle güzel konuştu ki herkes etkilendi.

  Buradaki "ki" ayrı yazılmıştır ve iki cümleyi birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Konuşmanın güzelliği ile herkesin etkilenmesi arasında bir sebep-sonuç ilişkisi kurar. Bu "ki", cümleye "sahiplik" veya "aitlik" anlamı katmaz.

• B) Yarınki toplantıya katılmalısın.

  Buradaki "-ki" bitişik yazılmıştır ve "yarın" kelimesine eklenerek "toplantı" kelimesini nitelemiştir. "Hangi toplantı?" sorusuna "Yarınki toplantı" cevabını verir. Bu "-ki", toplantının "yarına ait olduğunu" veya "yarın gerçekleşeceğini" (yarın olan) ifade ederek cümleye "aitlik" anlamı katmıştır. Bu, sıfat yapan "-ki"dir.

• C) Anladım ki sen bu işi biliyorsun.

  Buradaki "ki" ayrı yazılmıştır ve iki cümleyi birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Ne anladığımızı açıklama görevi görür. Bu "ki", cümleye "sahiplik" veya "aitlik" anlamı katmaz.

• D) O kadar hızlıydı ki yetişemedim.

  Buradaki "ki" ayrı yazılmıştır ve iki cümleyi birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Hızlı olma durumu ile yetişememe durumu arasında bir sebep-sonuç ilişkisi kurar. Bu "ki", cümleye "sahiplik" veya "aitlik" anlamı katmaz.

Gördüğümüz gibi, sadece B seçeneğindeki "-ki" eki, toplantının "yarına ait" olduğunu belirterek cümleye aitlik anlamı katmıştır.

Cevap B seçeneğidir.