Bir gezegenin kütlesi iki katına çıkarılıp yarıçapı aynı kalırsa, bu gezegenin yüzeyindeki yerçekimi ivmesi nasıl değişir?
A) Yarıya inerMerhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözmek için, bir gezegenin yüzeyindeki yerçekimi ivmesini (çekim ivmesi) hesaplamak için kullandığımız temel formülü hatırlamamız gerekiyor.
Bir gezegenin yüzeyindeki yerçekimi ivmesi ($g$), aşağıdaki formülle verilir:
$g = G \frac{M}{R^2}$
Burada:
Bu formül bize, yerçekimi ivmesinin gezegenin kütlesiyle doğru orantılı, yarıçapının karesiyle ise ters orantılı olduğunu gösterir.
Gezegenin başlangıçtaki kütlesine $M_1$ ve yarıçapına $R_1$ diyelim. Bu durumda, başlangıçtaki yerçekimi ivmesi ($g_1$) şöyle olur:
$g_1 = G \frac{M_1}{R_1^2}$
Soruya göre, gezegenin kütlesi iki katına çıkarılıyor ve yarıçapı aynı kalıyor. Yani:
Şimdi bu yeni değerleri yerçekimi ivmesi formülüne yerine koyalım. Yeni yerçekimi ivmesi ($g_2$) şöyle olacaktır:
$g_2 = G \frac{M_2}{R_2^2}$
Yeni kütle ve yarıçap değerlerini yerine yazarsak:
$g_2 = G \frac{2M_1}{R_1^2}$
Şimdi $g_2$ ifadesini $g_1$ ifadesiyle karşılaştıralım:
$g_1 = G \frac{M_1}{R_1^2}$
$g_2 = 2 \times \left( G \frac{M_1}{R_1^2} \right)$
Gördüğümüz gibi, parantez içindeki ifade tam olarak $g_1$'e eşittir. Bu durumda:
$g_2 = 2g_1$
Bu sonuç bize, gezegenin yüzeyindeki yerçekimi ivmesinin iki katına çıktığını gösterir.
Cevap B seçeneğidir.