Bir doğru parçasının orta noktasından geçen ve ona dik olan doğruya ne ad verilir?
A) AçıortayBu soruda, geometride sıkça karşılaştığımız temel bir doğru tanımını arıyoruz. Bir doğru parçasının belirli özelliklere sahip bir doğrusunu tanımlayacağız. Gelin adım adım inceleyelim:
Soru bizden, bir doğru parçasının orta noktasından geçen ve o doğru parçasına dik olan doğrunun adını istiyor. Bu iki anahtar kelimeye dikkat etmeliyiz: "orta nokta" ve "dik olma". Yani, bir doğru parçasını tam ortadan ikiye bölen ve aynı zamanda o doğru parçasıyla 90 derecelik açı yapan bir doğrudan bahsediyoruz.
Şimdi verilen seçenekleri tek tek değerlendirelim:
Bir açıyı iki eşit parçaya bölen doğruya açıortay denir. Örneğin, 60 derecelik bir açıyı 30-30 bölen doğru parçası bir açıortaydır. Bu tanım, bir doğru parçasının orta noktası ve diklikle ilgili değildir. Dolayısıyla A seçeneği doğru değildir.
Bir üçgende, bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştiren doğru parçasına kenarortay denir. Örneğin, bir üçgenin A köşesinden BC kenarının orta noktasına çizilen doğru parçası bir kenarortaydır. Bu da bir doğru parçasına dik olma veya onun orta noktasından geçen bir doğru tanımıyla uyuşmaz. Dolayısıyla B seçeneği doğru değildir.
İşte bu tanım, sorumuzla birebir örtüşüyor! Bir doğru parçasına dik olan ve o doğru parçasının orta noktasından geçen doğruya orta dikme denir. Orta dikme üzerindeki her nokta, doğru parçasının uç noktalarına eşit uzaklıktadır. Bu tanım, soruda istenen özelliklerin tamamını karşılar.
Bir üçgende, bir köşeden karşı kenara (veya uzantısına) indirilen dik doğru parçasına yükseklik denir. Yükseklik, kenarın orta noktasından geçmek zorunda değildir; sadece dik olması yeterlidir. Örneğin, eşkenar üçgende yükseklik aynı zamanda kenarortay ve açıortaydır, ancak diğer üçgenlerde bu durum geçerli değildir. Dolayısıyla D seçeneği doğru değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, bir doğru parçasının orta noktasından geçen ve ona dik olan doğrunun tanımının "orta dikme" olduğunu açıkça görüyoruz. Bu doğru, doğru parçasını hem ortalar hem de ona diktir.
Cevap C seçeneğidir.