Bir öğrenci Dalton atom modelini incelerken aşağıdaki gözlemleri yapıyor:
- Farklı element atomları farklı kütlelere sahiptir
- Atomlar kimyasal tepkimelerde bölünmezler
- Bir elementin tüm atomları aynıdır
Bu gözlemlerden hangisi günümüz atom modeline göre geçerliliğini yitirmiştir?
Sevgili öğrenciler, atom modelleri bilimin zamanla nasıl geliştiğini gösteren harika bir örnektir. Dalton'un atom modeli, modern atom teorisinin temellerini atmış olsa da, zamanla yapılan yeni keşiflerle bazı yönleri güncellenmiştir. Şimdi bu gözlemleri günümüz atom modeli ışığında tek tek inceleyelim:
Bu ifade, günümüz atom modeline göre hala geçerlidir. Bir elementin atomları, proton sayılarıyla tanımlanır ve farklı elementlerin atomları farklı sayıda protona sahip olduğu için genellikle farklı kütlelere sahiptir. Örneğin, hidrojen atomu ile oksijen atomunun kütleleri farklıdır. Bu, elementlerin temel bir özelliğidir ve modern atom teorisiyle de uyumludur.
Bu ifade, kimyasal tepkimeler bağlamında günümüz atom modeline göre hala geçerlidir. Kimyasal tepkimelerde atomlar parçalanmaz, başka atomlara dönüşmez veya yok olmazlar; sadece yeniden düzenlenirler, elektron alışverişi veya ortaklaşması yaparlar. Atomların bölünmesi veya başka elementlere dönüşmesi ancak nükleer tepkimelerde (radyoaktif bozunma, fisyon, füzyon gibi) gerçekleşir. Soru kimyasal tepkimelerden bahsettiği için bu gözlem geçerliliğini korur.
İşte bu ifade, günümüz atom modeline göre geçerliliğini yitirmiştir. İzotopların keşfiyle birlikte, aynı elemente ait atomların (yani aynı sayıda protona sahip olan atomların) farklı sayıda nötrona sahip olabileceği ve dolayısıyla farklı kütlelere sahip olabileceği anlaşılmıştır. Örneğin, karbon elementinin atomları genellikle 6 protona sahiptir, ancak bazı karbon atomları 6 nötron (Karbon-12), bazıları ise 8 nötron (Karbon-14) içerebilir. Her ikisi de karbondur ama kütleleri farklıdır. Bu durum, Dalton'un bu varsayımını geçersiz kılmıştır.
Bu durumda, günümüz atom modeline göre geçerliliğini yitiren gözlem Yalnız III'tür.
Cevap B seçeneğidir.
