Güneş, Dünya ve Ay'ın hareketleri sonucu mevsimler, gece ve gündüz oluşur. Bu düzen sayesinde canlılar için uygun bir yaşam ortamı sağlanır. Aşağıdaki ayetlerden hangisi bu düzeni ve amacını birlikte vurgulamaktadır?
A) "Geceyi ve gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı yaratan O'dur. Her biri bir yörüngede yüzmektedir." (Enbiyâ Suresi, 33)
B) "O, geceyi, gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı sizin hizmetinize verdi. Bütün yıldızlar da O'nun emriyle hizmetinize amade kılınmıştır." (Nahl Suresi, 12)
C) "Güneş de kendi yörüngesinde akıp gitmektedir. Bu, üstün ve güçlü olan, bilen Allah'ın kanunudur." (Yâsîn Suresi, 38)
D) "O, biri diğeriyle 'tam bir uyum' içinde yedi gök yaratmış olandır." (Mülk Suresi, 3)
Sevgili öğrenciler, bu soru evrendeki düzenin ve bu düzenin canlılar için taşıdığı önemin Kur'an-ı Kerim'deki ifadelerle nasıl vurgulandığını anlamamızı istiyor. Sorumuz, Güneş, Dünya ve Ay'ın hareketlerinin mevsimleri, gece ve gündüzü oluşturduğunu ve bu düzenin canlılar için uygun bir yaşam ortamı sağladığını belirtiyor. Bizden istenen ise, bu düzeni ve onun amacını (yani canlılar için uygun ortam sağlama gayesini) birlikte vurgulayan ayeti bulmaktır.
- A seçeneğini inceleyelim: "Geceyi ve gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı yaratan O'dur. Her biri bir yörüngede yüzmektedir." (Enbiyâ Suresi, 33). Bu ayet, gece ve gündüzün, Güneş ve Ay'ın yaratılışını ve onların yörüngelerindeki hareketini, yani evrendeki düzeni çok güzel bir şekilde anlatır. Ancak, bu düzenin canlılar için ne gibi bir amacı olduğuna dair doğrudan bir ifade içermemektedir.
- B seçeneğini inceleyelim: "O, geceyi, gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı sizin hizmetinize verdi. Bütün yıldızlar da O'nun emriyle hizmetinize amade kılınmıştır." (Nahl Suresi, 12). Bu ayet, geceyi, gündüzü, Güneş'i, Ay'ı ve yıldızları Allah'ın "sizin hizmetinize verdiğini" açıkça belirtmektedir. "Sizin hizmetinize verdi" ifadesi, bu gök cisimlerinin ve hareketlerinin (gece-gündüz oluşumu gibi) insanlar ve diğer canlılar için bir fayda, bir amaç taşıdığını doğrudan vurgular. Bu, soruda belirtilen "canlılar için uygun bir yaşam ortamı sağlanır" amacına tam olarak karşılık gelmektedir. Aynı zamanda bu hizmetin gerçekleşmesi için bir düzenin varlığı da bu ayette örtülü olarak ifade edilmektedir.
- C seçeneğini inceleyelim: "Güneş de kendi yörüngesinde akıp gitmektedir. Bu, üstün ve güçlü olan, bilen Allah'ın kanunudur." (Yâsîn Suresi, 38). Bu ayet, Güneş'in yörüngesindeki hareketini ve bunun Allah'ın kanunu olduğunu vurgulayarak evrendeki düzeni ve Allah'ın kudretini anlatır. Ancak, bu düzenin canlılar için taşıdığı amaca dair doğrudan bir ifade içermemektedir.
- D seçeneğini inceleyelim: "O, biri diğeriyle 'tam bir uyum' içinde yedi gök yaratmış olandır." (Mülk Suresi, 3). Bu ayet, göklerin mükemmel bir uyum içinde yaratıldığını vurgular. Bu da evrendeki düzeni gösterir. Ancak, bu düzenin gece-gündüz, mevsimler gibi belirli olaylarla ilişkisini ve bunların canlılar için olan amacını doğrudan belirtmez, daha genel bir uyumdan bahseder.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, B seçeneğindeki ayetin hem evrendeki düzeni (gece, gündüz, Güneş, Ay'ın varlığı ve hareketi) hem de bu düzenin amacını ("sizin hizmetinize verdi" ifadesiyle canlılar için uygun ortam sağlama gayesini) birlikte ve en açık şekilde vurguladığı görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
