Bir araştırmacı, deney sonuçlarını kaydederken aşağıdaki nicelikleri kullanmıştır:
I. 2 mol madde miktarı
II. 300 K sıcaklık
III. 15 m/s² ivme
IV. 6 A elektrik akımı
Buna göre hangi nicelikler temel niceliklerdendir?
A) I ve II
B) II ve IV
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
Merhaba sevgili öğrenciler!
Fizikte nicelikleri iki ana gruba ayırırız: temel nicelikler ve türetilmiş nicelikler. Temel nicelikler, başka hiçbir nicelikten türetilemeyen, kendi başlarına tanımlanmış büyüklüklerdir. Uluslararası Birim Sistemi (SI) tarafından belirlenmiş yedi temel nicelik vardır. Bu soruyu çözmek için bu yedi temel niceliği ve birimlerini hatırlamamız gerekiyor.
- Temel Nicelikler ve Birimleri:
- Kütle: kilogram (kg)
- Işık Şiddeti: candela (cd)
- Sıcaklık: Kelvin (K)
- Akım Şiddeti (Elektrik Akımı): Amper (A)
- Madde Miktarı: mol (mol)
- Uzunluk: metre (m)
- Zaman: saniye (s)
Şimdi soruda verilen her bir niceliği tek tek inceleyelim:
- I. 2 mol madde miktarı:
- "Madde miktarı", yukarıda listelediğimiz yedi temel nicelikten biridir ve birimi "mol"dür.
- Bu nedenle, I numaralı nicelik temel bir niceliktir.
- II. 300 K sıcaklık:
- "Sıcaklık", yedi temel nicelikten biridir ve birimi "Kelvin (K)"dir.
- Bu nedenle, II numaralı nicelik temel bir niceliktir.
- III. 15 m/s² ivme:
- "İvme", hızdaki değişimin zamana oranıdır. Hız ise konumdaki değişimin zamana oranıdır.
- İvmenin birimi $m/s^2$ (metre bölü saniye kare) şeklindedir. Burada "metre" uzunluk, "saniye" ise zaman birimidir.
- İvme, uzunluk ve zaman gibi temel nicelikler kullanılarak türetildiği için temel bir nicelik değildir, türetilmiş bir niceliktir.
- IV. 6 A elektrik akımı:
- "Elektrik akımı", yedi temel nicelikten biridir ve birimi "Amper (A)"dir.
- Bu nedenle, IV numaralı nicelik temel bir niceliktir.
Bu analiz sonucunda, temel nicelikler I (madde miktarı), II (sıcaklık) ve IV (elektrik akımı) olarak belirlenmiştir.
Cevap C seçeneğidir.