Bursluluk sınavı sözcükte anlam soruları Test 2

10. "Baş" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bir şeyin ucu, tepesi" anlamında kullanılmıştır?

A) Takımın başında tecrübeli bir koç var.
B) Dağın başından manzara muhteşem görünüyor.
C) Bu işin altından kalkmak için çok başım ağrıdı.
D) Sınıfın başarılı öğrencisi yarışmada birinci oldu.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "baş" sözcüğünün farklı anlamlarını inceleyerek, bizden istenen "bir şeyin ucu, tepesi" anlamına gelen kullanımını bulacağız. "Baş" kelimesi Türkçede çok zengin anlamlara sahip bir kelimedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Takımın başında tecrübeli bir koç var.

  Bu cümlede "başında olmak" ifadesi, bir şeyi yönetmek, idare etmek, liderliğini yapmak anlamında kullanılmıştır. Yani koç, takımın yöneticisi konumundadır. Bu anlam, "bir şeyin ucu, tepesi" anlamından farklıdır.

• B) Dağın başından manzara muhteşem görünüyor.

  Burada "dağın başı" ifadesi, dağın en yüksek noktası, zirvesi, tepesi anlamındadır. Tıpkı bir nesnenin ucu veya tepesi gibi, dağın da en üst kısmını ifade eder. Bu kullanım, soruda istenen "bir şeyin ucu, tepesi" anlamıyla tamamen örtüşmektedir.

• C) Bu işin altından kalkmak için çok başım ağrıdı.

  "Başım ağrıdı" ifadesi, burada gerçek bir fiziksel ağrıdan ziyade, bir işi yaparken çok zorlanmak, çok uğraşmak, zihinsel olarak yorulmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu kullanım, "bir şeyin ucu, tepesi" anlamından uzaktır.

• D) Sınıfın başarılı öğrencisi yarışmada birinci oldu.

  "Başarılı" sözcüğü, "başarmak" fiilinden türemiştir ve bir işte iyi sonuç elde eden, muvaffak olan anlamındadır. "Baş" kelimesinin burada dolaylı bir anlam ilişkisi olsa da (bir işin başına geçip onu bitirmek gibi), doğrudan "bir şeyin ucu, tepesi" anlamıyla ilgili değildir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "baş" sözcüğünün "bir şeyin ucu, tepesi" anlamında kullanıldığı seçeneğin B olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.