Aşağıdaki ifadelerden hangisi biyocoğrafyanın alt dallarından biri değildir?
A) Hayvan coğrafyası (Zoocoğrafya)
B) Bitki coğrafyası (Fitocoğrafya)
C) Ekoloji coğrafyası
D) Kayaç coğrafyası (Litocoğrafya)
Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu çözmek için öncelikle "biyocoğrafya" kavramını ve alt dallarını anlamamız gerekiyor.
- Biyocoğrafya nedir?
- Biyocoğrafya, canlıların (bitkiler ve hayvanlar) yeryüzündeki dağılışını, bu dağılışı etkileyen faktörleri ve zaman içindeki değişimlerini inceleyen bilim dalıdır. Adından da anlaşılacağı gibi, "biyo" (canlı) ve "coğrafya" (yer) kelimelerinin birleşimidir.
- Biyocoğrafya, canlıların neden belirli bölgelerde yaşadığını, neden bazı türlerin sadece belirli kıtalarda bulunduğunu veya neden bazı türlerin zamanla yok olduğunu araştırır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hayvan coğrafyası (Zoocoğrafya):
- Bu dal, hayvan türlerinin yeryüzündeki dağılışını, bu dağılışı etkileyen ekolojik ve tarihsel faktörleri inceler. Hayvanlar canlı varlıklar olduğu için, zoocoğrafya doğrudan biyocoğrafyanın bir alt dalıdır.
- B) Bitki coğrafyası (Fitocoğrafya):
- Bu dal, bitki türlerinin ve bitki topluluklarının yeryüzündeki dağılışını, bu dağılışı etkileyen iklim, toprak ve diğer çevresel faktörleri inceler. Bitkiler de canlı varlıklar olduğu için, fitocoğrafya da biyocoğrafyanın temel alt dallarından biridir.
- C) Ekoloji coğrafyası:
- Ekoloji, canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Ekoloji coğrafyası ise bu ekolojik ilişkilerin coğrafi dağılımını ve mekânsal boyutunu ele alır. Canlıların dağılışını ve etkileşimlerini incelediği için biyocoğrafya ile çok yakın ilişki içindedir ve genellikle onun bir parçası veya tamamlayıcısı olarak kabul edilir.
- D) Kayaç coğrafyası (Litocoğrafya):
- "Lito" kelimesi Latince'de "taş" veya "kayaç" anlamına gelir. Kayaç coğrafyası, yeryüzündeki kayaçların türlerini, oluşumlarını, dağılışlarını ve bunların coğrafi şekiller üzerindeki etkilerini inceleyen bir alandır. Bu alan, daha çok fiziki coğrafya, jeoloji veya jeomorfoloji gibi bilim dallarının konusu olup, cansız doğal unsurlara odaklanır. Biyocoğrafya ise adından da anlaşılacağı gibi "canlı" varlıkların dağılışına odaklanır. Kayaçlar, canlı varlıklar değildir. Dolayısıyla, kayaç coğrafyası biyocoğrafyanın doğrudan bir alt dalı değildir. Elbette kayaçlar ve toprak yapısı bitki örtüsünü etkileyebilir, ancak kayaçların kendisinin coğrafi dağılımını incelemek biyocoğrafyanın doğrudan konusu değildir.
Bu açıklamalar ışığında, biyocoğrafyanın canlıların dağılışını incelediğini göz önünde bulundurduğumuzda, kayaç coğrafyası bu tanıma uymamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
