7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) kaldırılırsa anlam değişir?
A) Yaşlı, adamın yanına yaklaştı.
B) O, kitabı çok beğenmiş.
C) Bu, soruyu çözemedim.
D) Küçük, kız ağlıyordu.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, virgülün (,) cümledeki anlamı nasıl değiştirebileceğini inceleyeceğiz. Virgül, bazen bir kelimenin türünü veya cümledeki görevini değiştirerek anlamda büyük farklılıklara yol açabilir. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yaşlı, adamın yanına yaklaştı.
- Virgülle: Burada "Yaşlı" kelimesi adlaşmış sıfat olarak kullanılmıştır ve cümlenin öznesidir. Yani, "Yaşlı (bir kişi)" adamın yanına yaklaştı anlamına gelir.
- Virgülsüz: "Yaşlı adamın yanına yaklaştı." şeklinde okuduğumuzda, "Yaşlı adamın" bir tamlama oluşturur ve "kimin yanına yaklaşıldığı"nı belirtir. Bu durumda cümlenin öznesi gizli "o" (o, yaşlı adamın yanına yaklaştı) olur.
- Anlam Değişikliği: Evet, anlam tamamen değişir. Virgüllü haliyle yaklaşan kişi "yaşlı biridir", virgülsüz haliyle ise yaklaşan kişi başkasıdır ve "yaşlı adamın yanına" yaklaşmıştır. Bu, öznenin ve eylemin yöneldiği nesnenin değişmesi demektir.
- B) O, kitabı çok beğenmiş.
- Virgülle: "O" zamiri cümlenin öznesidir. Virgül, özneyi vurgulamak veya karışıklığı önlemek için kullanılmıştır.
- Virgülsüz: "O kitabı çok beğenmiş." şeklinde okuduğumuzda da "O" yine özne zamiridir.
- Anlam Değişikliği: Hayır, anlam değişmez. Virgülün kaldırılması sadece yazım kuralları açısından bir fark yaratır, cümlenin temel anlamını değiştirmez.
- C) Bu, soruyu çözemedim.
- Virgülle: Bu cümle dil bilgisi açısından biraz sorunludur. "Bu" zamir olarak özne kabul edilirse, yüklemin "çözemedim" (ben çözemedim) değil, "çözemedi" (o çözemedi) olması gerekirdi. Ancak, eğer "Bu" bir özne olarak düşünülürse (örneğin "Bu kişi"), virgül onu ayırır.
- Virgülsüz: "Bu soruyu çözemedim." şeklinde okuduğumuzda, "Bu" kelimesi "soru" kelimesini niteleyen bir sıfat olur. Cümlenin öznesi ise gizli "ben"dir.
- Anlam Değişikliği: Evet, "Bu" kelimesinin görevi (özne zamiri mi, sıfat mı) değiştiği için anlam değişir. Ancak, virgüllü halinin dil bilgisel olarak sorunlu olması, bu seçeneği A kadar net bir örnek yapmaz.
- D) Küçük, kız ağlıyordu.
- Virgülle: Burada "Küçük" kelimesi adlaşmış sıfat olarak cümlenin öznesidir, yani "Küçük (bir çocuk/kişi)" ağlıyordu anlamına gelir. "kız" kelimesi ise açıklayıcı bir ek bilgi gibi durur.
- Virgülsüz: "Küçük kız ağlıyordu." şeklinde okuduğumuzda, "Küçük kız" bir sıfat tamlaması oluşturur ve cümlenin öznesi olur.
- Anlam Değişikliği: Evet, anlam değişir. Virgüllü haliyle özne "küçük olan", virgülsüz haliyle ise "küçük kız"dır. Her ne kadar her iki durumda da ağlayan kişi "küçük bir kız" olsa da, cümlenin dil bilgisel yapısı ve öznenin ifade ediliş biçimi farklılaşır. Ancak A seçeneğindeki değişiklik kadar köklü bir özne ve eylem yönelimi değişimi yoktur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, virgülün kaldırılmasıyla anlamın en belirgin ve köklü şekilde değiştiği seçenek A'dır. A seçeneğinde, virgülün varlığı veya yokluğu, eylemi yapan özneyi ve eylemin yöneldiği nesneyi tamamen değiştirmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
