Bir öğrenci laboratuvarda farklı metallerle yaptığı deneylerde aşağıdaki gözlemleri kaydetmiştir:
- Çinko çubuğu bakır sülfat çözeltisine batırıldığında çinko çubuğun üzerinde bakır metali birikiyor
- Bakır çubuğu gümüş nitrat çözeltisine batırıldığında bakır çubuğun üzerinde gümüş metali birikiyor
- Gümüş çubuğu çinko sülfat çözeltisine batırıldığında herhangi bir değişiklik gözlenmiyor
Buna göre aşağıdaki metal aktiflik sıralamalarından hangisi doğrudur?
A) Zn > Cu > Ag
B) Ag > Cu > Zn
C) Cu > Zn > Ag
D) Zn > Ag > Cu
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu tür sorular, metallerin kimyasal reaktivitelerini (aktifliklerini) anlamamız için harika bir fırsattır. Bir metalin başka bir metalin tuz çözeltisinden o metali açığa çıkarabilmesi, o metalin diğerinden daha aktif olduğunu gösterir. Yani, daha aktif olan metal, daha az aktif olan metali yerinden edebilir.
Şimdi, gözlemleri adım adım inceleyelim ve metal aktiflik sıralamasını belirleyelim:
- Birinci Gözlem: "Çinko çubuğu bakır sülfat çözeltisine batırıldığında çinko çubuğun üzerinde bakır metali birikiyor."
- Bu gözlem bize şunu anlatır: Çinko (Zn) metali, bakır (Cu) sülfat çözeltisindeki bakır iyonlarını indirgeyerek kendisi yükseltgenmiş ve çözeltiye geçmiştir. Bakır iyonları ise indirgenerek metalik bakır olarak çinko çubuk üzerinde birikmiştir.
- Bu durum, çinkonun bakırdan daha aktif olduğunu gösterir. Yani, aktiflik sırası: $Zn > Cu$.
- İkinci Gözlem: "Bakır çubuğu gümüş nitrat çözeltisine batırıldığında bakır çubuğun üzerinde gümüş metali birikiyor."
- Bu gözlem de benzer şekilde yorumlanır: Bakır (Cu) metali, gümüş (Ag) nitrat çözeltisindeki gümüş iyonlarını indirgeyerek kendisi yükseltgenmiş ve çözeltiye geçmiştir. Gümüş iyonları ise indirgenerek metalik gümüş olarak bakır çubuk üzerinde birikmiştir.
- Bu durum, bakırın gümüşten daha aktif olduğunu gösterir. Yani, aktiflik sırası: $Cu > Ag$.
- Üçüncü Gözlem: "Gümüş çubuğu çinko sülfat çözeltisine batırıldığında herhangi bir değişiklik gözlenmiyor."
- Bu gözlem bize şunu anlatır: Gümüş (Ag) metali, çinko (Zn) sülfat çözeltisindeki çinko iyonlarını indirgeyememiştir. Yani, gümüş, çinkoyu yerinden edememiştir.
- Bu durum, gümüşün çinkodan daha az aktif olduğunu gösterir. Yani, aktiflik sırası: $Zn > Ag$.
Şimdi elde ettiğimiz aktiflik sıralamalarını birleştirelim:
- $Zn > Cu$
- $Cu > Ag$
- $Zn > Ag$
Bu üç bilgiyi bir araya getirdiğimizde, en aktif metalin çinko, ardından bakır ve en az aktif olanın gümüş olduğunu görürüz. Dolayısıyla doğru sıralama:
$Zn > Cu > Ag$
Bu sıralama seçeneklerde A şıkkında verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.