Patrona Halil İsyanı sonrasında tahta çıkan I. Mahmut döneminde aşağıdaki uygulamalardan hangisi görülmüştür?
A) Islahat hareketlerinin tamamen durdurulması
B) Yeniçeri ocağının kaldırılması
C) Batılılaşma hareketlerinin devam etmesi
D) İran seferlerinin başarıyla sonuçlanması
Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı tarihinde önemli bir dönüm noktası olan Patrona Halil İsyanı sonrasında tahta çıkan I. Mahmut dönemini ve bu dönemdeki uygulamaları anlamamızı istiyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Patrona Halil İsyanı ve I. Mahmut Dönemi: Patrona Halil İsyanı (1730), Lale Devri'nin sonunu getirmiş ve III. Ahmet'in tahttan indirilerek yerine I. Mahmut'un geçmesine neden olmuştur. Bu isyan, Lale Devri'nin bazı uygulamalarına (özellikle lüks ve israf) bir tepki olsa da, Osmanlı Devleti'nin Batı karşısındaki zayıflığını giderme ihtiyacı devam ediyordu.
- A) Islahat hareketlerinin tamamen durdurulması: Bu seçenek doğru değildir. Patrona Halil İsyanı, Lale Devri'nin kültürel ve sanatsal Batılılaşma unsurlarını (saray eğlenceleri, lüks yaşam) bir süreliğine durdursa da, devletin temel ihtiyaçları olan askeri ve idari reformlar devam etmiştir. Hatta I. Mahmut dönemi, askeri alanda Batı tarzı reformların ilk ciddi adımlarının atıldığı bir dönemdir.
- B) Yeniçeri ocağının kaldırılması: Bu seçenek de doğru değildir. Yeniçeri Ocağı, Osmanlı tarihinde çok daha sonra, 1826 yılında II. Mahmut döneminde "Vaka-i Hayriye" (Hayırlı Olay) adı verilen bir olayla kaldırılmıştır. I. Mahmut döneminde Yeniçerilerin disiplinsizliği devam etse de, henüz kaldırılmamışlardır.
- C) Batılılaşma hareketlerinin devam etmesi: İşte bu seçenek doğru cevaptır! Patrona Halil İsyanı'nın ardından Lale Devri'nin "eğlence ve lüks" odaklı Batılılaşması eleştirilse de, Osmanlı Devleti'nin Batı karşısındaki askeri ve teknik geri kalmışlığı ortadaydı. I. Mahmut, bu durumu düzeltmek için Batılı uzmanlardan yararlanma yoluna gitmiştir. Özellikle Fransız asıllı Kont de Bonneval'i (Humbaracı Ahmet Paşa) getirerek Humbaracı Ocağı'nı modernize etmiş, askeri okullarda Batı tarzı eğitimler başlatmıştır. Bu durum, Batılılaşma hareketlerinin farklı bir alanda (askeri ve teknik) devam ettiğini gösterir.
- D) İran seferlerinin başarıyla sonuçlanması: I. Mahmut döneminde İran ile savaşlar devam etmiştir. Ancak bu seferler her zaman başarıyla sonuçlanmamış, uzun süreli ve yıpratıcı mücadeleler yaşanmıştır. Bu dönemde İran ile imzalanan bazı antlaşmalar (örneğin 1746 Kerden Antlaşması) olsa da, "başarıyla sonuçlanması" ifadesi genelleme olarak doğru değildir ve dönemin ana karakteristiği değildir.
Gördüğümüz gibi, I. Mahmut dönemi, Patrona Halil İsyanı'nın getirdiği değişime rağmen, özellikle askeri alanda Batılılaşma ve reform çabalarının devam ettiği bir dönemdir.
Cevap C seçeneğidir.
