Soru:
"Akşamki toplantıya yetişebilmek için \( \frac{1}{2} \) saat erken yola çıktı." cümlesindeki amaç-sonuç ilişkisini gösteren matematiksel bir model aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) \( Amaç + Sonuç = Başarı \)
- B) \( Sonuç \Rightarrow Amaç \)
- C) \( Amaç \rightarrow Sonuç \)
- D) \( Amaç = Sonuç \)
Çözüm:
📊 Bu soru, dilbilgisi kurallarını basit bir matematiksel mantıkla ilişkilendirmemizi istiyor.
- ➡️ Adım 1: Cümle Bileşenlerini Tanımla İlk olarak cümledeki amacı ve sonucu net bir şekilde belirleyelim.
- Amaç: "Akşamki toplantıya yetişebilmek"
- Sonuç (Amaç için yapılan eylem): "\( \frac{1}{2} \) saat erken yola çıkmak"
- ➡️ Adım 2: Nedensellik İlişkisini Kur Burada olan şudur: Toplantıya yetişmek amacı, erken yola çıkma sonucunu doğurmuştur. Yani amaç, sonucun nedenidir. Bu bir "neden -> sonuç" ilişkisidir.
- ➡️ Adım 3: Matematiksel Sembolleri Eşleştir Matematikte ve mantıkta, "\( \rightarrow \)" veya "\( \Rightarrow \)" oku genellikle "ise", "için" veya bir nedensellik ilişkisini ifade eder. "Eğer A ise B olur" \( A \rightarrow B \) şeklinde gösterilir. Bizim cümlemizdeki mantık da tam olarak budur: "Amaç (Toplantıya yetişmek) için Sonuç (Erken çıkmak) gerçekleşti." Yani \( Amaç \rightarrow Sonuç \).
- ➡️ Adım 4: Seçenekleri Ele
- A) Toplama işlemi buradaki ilişkiyi karşılamaz.
- B) \( Sonuç \Rightarrow Amaç \) olsaydı, "Erken çıktığı için toplantıya yetişti" anlamı çıkardı. Oysa biz erken çıkma nedenimizin toplantıya yetişmek olduğunu söylüyoruz.
- D) Amaç ve Sonuç aynı şey değildir, eşitlik yanlıştır.
✅ Doğru model, amacın sonucu gerektirdiğini gösteren C seçeneğidir: \( Amaç \rightarrow Sonuç \).