Soru:
"Kitabı bitirdi _____ ödünç aldığı kütüphaneye gidip geri verdi." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümle amaç-sonuç anlamı kazanır?
- A) ve
- B) için
- C) çünkü
- D) ama
Çözüm:
💡 Amaç-sonuç ilişkisini sağlayan temel bağlaç "için" edatı ve "-mak / -mek üzere" gibi eklerdir. Burada boşluğa gelecek kelime, "kütüphaneye gitme" eyleminin "kitabı geri verme amacıyla" yapıldığını göstermelidir.
- ➡️ A) ve: Sadece iki eşit eylemi bağlar. "Kitabı bitirdi ve geri verdi." Amaç anlamı katmaz.
B) için: "Kitabı bitirdi, için (geri vermek için) kütüphaneye gitti." Bu bağlaç, "kütüphaneye gitme"nin nedenini/amacını ("geri vermek") açıklar. Bu, bir amaç-sonuç ilişkisidir.
- ➡️ C) çünkü: "Kütüphaneye gitti çünkü kitabı bitirmişti." Bu, yapılan bir eylemin nedenini açıklar ve neden-sonuç cümlesi yapar.
- ➡️ D) ama: "Kitabı bitirdi ama kütüphaneye gidip geri verdi." Bu bağlaç bir karşıtlık (zıtlık) anlamı katar ve cümlenin anlamını bozar.
✅ Sonuç: Cümleye "kitabı geri vermek amacıyla kütüphaneye gitti" anlamını katan, yani amaç-sonuç ilişkisi kuran bağlaç B) için seçeneğidir.
